Z Archiwum IZ
23 grudnia 2025
Spośród ponad 7,5 tys. fotografii, które są częścią zbiorów Archiwum II Wojny Światowej IZ, dużą grupę stanowią zdjęcia z wizyt różnych funkcjonariuszy niemieckich oraz uroczystości nazistowskich […]
12 grudnia 2025
Tuż po zakończeniu wojny przekazana została do Instytutu Zachodniego oryginalna niemiecka teczka zatytułowana „Öffentliche Bekanntmachungen” (Obwieszczenia publiczne). Odnaleźć w niej można 36 różnego rodzaju obwieszczeń władz […]
27 sierpnia 2025
Zajmowanie ziem przyłączonych do Polski w wyniku II wojny światowej, propagandowo zwanych Ziemiami Odzyskanymi, było zadaniem trudnym ze względu na kilka czynników. Jednym z tych, który […]
30 kwietnia 2025
Jednym z elementów sprawowania władzy przez Arthura Greisera, namiestnika Rzeszy i gauleitera w Kraju Warty, były regularne wizyty w różnych miejscowościach okręgu. Greiser kontrolował w ten […]
23 grudnia 2024
Alfred Mensebach znany jest przede wszystkim jako autor zdjęć dokumentujących burzenie Warszawy podczas Powstania Warszawskiego – jako członek Technische Nothilfe brał udział w niszczeniu polskiej stolicy. […]
4 grudnia 2024
Oberlandesgericht Posen, czyli Wyższy Sąd Krajowy w Poznaniu – najwyższy niemiecki sąd powszechny dla Kraju Warty – był jednym z instrumentów eksterminacji obywateli polskich w okresie […]
24 czerwca 2024
Pamiętniki osób, które przybyły na terytorium Ziem Odzyskanych, stanowią cenne źródło informacji na temat organizacji życia codziennego w pierwszych powojennych miesiącach i latach. Efektem postanowień konferencji […]
27 marca 2024
Julian Paprzycki był w okresie okupacji niemieckiej pracownikiem w firmie budowlanej Otto Trebitz. Tiefbau, która zajmowała się rozbudową toru kolejowego w Nekli. Do wykonywania związanych z […]
1 grudnia 2023
W zbiorach archiwalnych IZ znajduje się obszerny zbiór fotografii wykonanych przez Okręgowy Urząd Prasy (Gaupresseamt) w celach propagandowych. Część z nich poświęcona jest różnym zakładom przemysłowym […]
1 września 2023
Od 1961 r. Barbara Bojarska, pracowniczka Instytutu Zachodniego, zbierała relacje świadków masowych egzekucji w Lasach Piaśnickich k. Wejherowa. Ich efektem była opublikowana w 1978 r. książka […]
11 sierpnia 2023
Od 21 lipca do 31 października 1948 r., dokładnie przez 100 dni, we Wrocławiu dostępna była dla zwiedzających imponujących rozmiarów Wystawa Ziem Odzyskanych. Celem wystawy było […]
14 kwietnia 2023
W sobotę, 20 kwietnia 1940 r., w ramach ogólnoniemieckich obchodów urodzin Hitlera, odbyło się w okupowanym Kościanie (Kosten) uroczyste otwarcie garnizonu dla Zapasowego Batalionu Piechoty (Infanterie-Ersatz-Bataillon). […]
2 grudnia 2022
Jednym z bardziej charakterystycznych elementów życia codziennego w III Rzeszy były kwesty uliczne na Dzieło Pomocy Zimowej (Winterhilfswerk, WHW). Była to ogólnokrajowa akcja charytatywna na rzecz […]
26 sierpnia 2022
W obliczu zaostrzających się działań antypolskich w Niemczech końca lat 30. XX w., władze Związku Polaków w Niemczech (ZPwN) postanowiły zamanifestować swoje znaczenie i liczebność zwołując […]
2 sierpnia 2022
W sobotę, 3 sierpnia 1940 r. odbyła się w Poznaniu uroczysta defilada dywizji Wehrmachtu, która uczestniczyła w walkach na froncie zachodnim. Było to pierwsze i prawdopodobnie […]
24 maja 2022
Podobnie jak w wielu miejscowościach zajętej w 1939 r. przez Wehrmacht Wielkopolski, również w Koninie odbyły się egzekucje ludności cywilnej. Największa z nich przeprowadzona została w […]
10 grudnia 2021
„Sprawozdanie Głównego Szpitala Cywilnego w Teheranie”, obejmujące okres od marca 1942 r. do końca tego roku, jest jednym z bardziej niezwykłych dokumentów, przechowywanych w zbiorach archiwalnych […]
25 listopada 2021
Między wrześniem 1940 r. a styczniem 1941 r. niemieckie władze administracyjne i policyjne przeprowadziły szeroko zakrojoną akcję wysiedleńczą polskiej ludności. Wysiedleniem objęto obszar powiatu żywieckiego, […]
21 maja 2021
W tekście opisano ‒ dotąd niepublikowane ‒ parametry szyfru użytego do utajnienia protokołów zebranych pod koniec II wojny światowej podczas akcji „Iskra-Dog”. Odkryto je dzięki połączeniu […]
17 marca 2021
W niedzielę, 17 marca 1940 r., odbył się w Poznaniu, stolicy Kraju Warty, po raz pierwszy Dzień Wehrmachtu (Tag der Wehrmacht). Święto to miało służyć zbliżeniu […]