Browsing Category

Historia Polski

Wielojęzyczność
Aktualności, Historia Polski, Książki,

Wielojęzyczność w przestrzeni publicznej. Ślą(...)

  • Redakcja  naukowa:  Monika  Choroś,  Piotr  Pałys
  • Wydawca:  Instytut  Śląski,  Opole  2020
  • ISBN:  978-83-7126-359-0
  • Oprawa:  miękka
  • Liczba stron:  299

Problem wielojęzyczności i związanej z nią wielokulturowości stanowi ważny element historii i współczesności wielu regionów, w tym sąsiadujących ze sobą Śląska i Łużyc. Regiony te położone na styku Polski, Niemiec i Czech były pod względem językowym różnie traktowane przez władze państwowe.

Publikacja pod redakcją Moniki Choroś i Piotra Pałysa zawiera kilkanaście artykułów na temat funkcjonowania różnorodnych aspektów wielojęzyczności w przestrzeni publicznej z perspektywy historycznej, socjologicznej, politologicznej i onomastycznej. Autorzy tekstów najwięcej miejsca poświęcają zjawiskom zachodzącym na Górnym Śląsku, Łużycach i Śląsku Cieszyńskim, ale omawiają też nazewnictwo na Podlasiu i dwujęzyczność serbsko-słowacką w Wojwodinie, przypominając, że temat wielojęzyczności jest wciąż aktualny i niezmiernie ważny dla mieszkańców wielu regionów Europy.

Polish Church
Historia Polski, Książki,

The Polish Catholic Church under German occupation(...)

  • Autor:  Jonathan  Huener
  • Wydawca:  Indiana  University  Press,  Bloomington  2021
  • ISBN:  978-0-253-05404-3
  • Oprawa:  miękka
  • Liczba stron:  XVII, [3], 352, [1]

Jonathan Huener przybliża anglojęzycznemu czytelnikowi losy Kościoła rzymskokatolickiego w Polsce pod okupacją niemiecką. Amerykański historyk skupia się na prześladowaniach Kościoła w latach 1939-1945 w Kraju Warty, regionie włączonym przez okupanta do Rzeszy.

Na podstawie źródeł zebranych w polskich archiwach państwowych i kościelnych autor ukazuje szeroką gamę prześladowań, które spotykały duchowieństwo i wiernych w Kraju Warty: aresztowania, przetrzymywanie w obozach koncentracyjnych i w więzieniach, egzekucje, zamykanie kościołów, niszczenie i konfiskatę mienia kościelnego oraz ograniczenie publicznego wyrażania wiary. Huener bada też sposoby reakcji polskich katolików na represyjne środki reżimu nazistowskiego.

W publikacji wykorzystano m. in. dokumenty oraz fotografie ze zbiorów archiwalnych Instytutu Zachodniego.

ZZiP Nowe Konteksty
Aktualności, Historia Polski, Najnowsze publikacje Instytutu Zachodniego,

Ziemie Zachodnie i Północne (1945-2020). Nowe ko(...)

  • Redakcja:  Małgorzata  Bukiel,  Andrzej  Sakson,  Cezary  Trosiak
  • Wydawca:  Instytut  Zachodni,  Poznań  2020
  • Seria:  „Ziemie Zachodnie – Studia i Materiały”,  nr 29
  • ISBN:  978-83-66412-19-4
  • Oprawa:  twarda
  • Liczba stron:  414, [1] s., [36] s. tablic

Migracje na Ziemie Zachodnie i Północne po II wojnie światowej rozpoczęły zupełnie nowy etap w formowaniu się więzi i relacji w społeczeństwie polskim. Procesy te zachodziły w bardzo zróżnicowany sposób, gdyż specyfika kulturowa poszczególnych regionów stwarzała odmienne warunki bytowe dla przybywających osób.

Autorzy kilkunastu tekstów zebranych w książce Ziemie Zachodnie i Północne (1945-2020). Nowe konteksty  zwracają uwagę na różne kwestie istotne dla formowania się współczesnego społeczeństwa w Polsce XX i początku XXI wieku. Badacze analizują poszczególne zjawiska, zachodzące w społecznościach lokalnych i regionalnych na terenach przyłączonych do Polski po II wojnie światowej.

Całości publikacji dopełnia bibliografia wybranych prac Andrzeja Kwileckiego (1928-2019), uczonego szczególnie zasłużonego w dziedzinie badania przemian społecznych zachodzących na Ziemiach Zachodnich i Północnych.

Dwa narody
Historia Niemiec, Historia Polski,

Dwa narody. Wyłanianie się nowoczesnych narodów(...)

  • Autor:  Bernard  Linek
  • Wydawca:  Instytut  Śląski,  Opole  2020
  • ISBN:  978-83-7126-368-2
  • Oprawa:  miękka
  • Liczba stron:  376

Tytułowe dwa narody to z jednej strony Polacy i Niemcy. Autor tomu studiów ukazuje, jak obecność różnych grup etnicznych na obszarze Górnego Śląska prowadziła w XIX i XX wieku do unarodowienia regionu. Ponadto Bernard Linek podkreśla drugie zjawisko zachodzące na Górnym Śląsku: dychotomię między nowoczesnym narodem politycznym a narodem etnicznym.

W książce Dwa narody zebrano kilkanaście artykułów opublikowanych w ciągu ostatnich dwudziestu lat. Autor zamieszczonych tekstów przybliża proces tworzenia nowoczesnych narodów i ukazuje go z różnych perspektyw, przedstawiając meandry wyborów życiowych Górnoślązaków.

Ostpreussens
Historia Polski, Książki,

Ostpreußens Kriegsbeute. Der Regierungsbezirk Zic(...)

  • Redakcja:  Christhardt  Henschel
  • Wydawca:  Fibre,  Osnabrück  2021
  • Seria:  „Einzelveröffentlichungen des Deutschen Historischen Instituts Warschau”,  42
  • ISBN:  978-3-944870-75-5
  • Oprawa:  twarda
  • Liczba stron:  416

Po niemieckiej agresji na Polskę w 1939 roku północna część Mazowsza została włączona do prowincji Prusy Wschodnie jako Regierungsbezirk Zichenau. Stolicą rejencji zostało miasteczko Ciechanów, przemianowane na Zichenau. Podobnie jak na innych terenach polskich włączonych do Rzeszy, niemieccy okupanci traktowali ten region jako obszar kolonizacji, pozbawiając zamieszkałą tu ludność polską i żydowską praw obywatelskich.

Publikacja Ostpreußens Kriegsbeute. Der Regierungsbezirk Zichenau 1939–1945  zawiera referaty historyków z Polski, Niemiec i Francji wygłoszone na konferencji w Niemieckim Instytucie Historycznym w maju 2017 roku. Zebrani w Warszawie badacze skupili się na różnych aspektach okupacji niemieckiej na północnym Mazowszu, pytając nie tylko o ideologię, strukturę i charakter reżimu okupacyjnego, ale także o życie codzienne i strategie przetrwania okupowanej ludności wobec różnorodnych form masowej przemocy wobec mieszkańców Regierungsbezirk Zichenau.

Migawki
Historia Polski, Książki,

Migawki z okupowanej Warszawy : 1939

  • Redakcja:  Robert  Spałek
  • Wydawca:  Instytut  Pamięci  Narodowej,  Warszawa  2021
  • Seria:  „Migawki z okupowanej Warszawy”,  t. 1
  • ISBN:  978-83-8229-137-7
  • Oprawa:  twarda
  • Liczba stron:  318 s., [32] s. tablic

Książka Migawki z okupowanej Warszawy : 1939  jest pierwszym z siedmiu tomów serii omawiającej sytuację stolicy w latach okupacji hitlerowskiej.  Publikację otwiera tekst Droga do Września 39 ukazujący Polskę u schyłku lat trzydziestych XX wieku.

Autorzy kolejnych kilkunastu rozdziałów poruszają tematy związane z różnymi aspektami życia społecznego i politycznego w Warszawie w pierwszym roku II wojny światowej: od obrony miasta, przez działalność różnych ugrupowań i organizacji oraz przypomnienie postaci ważnych dla dziejów stolicy, po obraz Warszawy we Wrześniu 1939 w polskim filmie fabularnym.

Mniejszość niemiecka
Aktualności, Historia Polski, Niemcoznawstwo,

Mniejszość niemiecka w III Rzeczypospolitej Pols(...)

  • Autor:  Paweł  Popieliński
  • Wydawca:  Instytut  Studiów  Politycznych  PAN,  Warszawa  2020
  • ISBN:  978-83-65972-93-4
  • Oprawa:  miękka
  • Liczba stron:  514

Jak przebiega integracja mniejszości niemieckiej ze społeczeństwem większościowym w Polsce w ostatnich 30 latach i co na nią wpływa? Odpowiedzi na to pytanie poszukuje socjolog i politolog z Instytutu Studiów Politycznych PAN, autor monografii Mniejszość niemiecka w III Rzeczypospolitej Polskiej .

Paweł Popieliński przedstawia politykę Polski oraz Niemiec wobec mniejszości niemieckiej w państwie polskim. Autor analizuje profil społeczno-demograficzny, działalność kulturalną i oświatową oraz prawa językowe mniejszości niemieckiej w Polsce, ukazując zarazem ewolucję relacji i wzajemnych postaw społecznych mających znaczenie dla procesu integracji.

Aby utrzymać porządek
Historia Polski, Historia powszechna,

„Aby utrzymać porządek”. Raporty wojsk franc(...)

  • Tytuł równoległy: „Pour le maintien de l’ordre”. Les rapports des troupes françaises de la periode du deuxième soulèvement silésien (juillet – septembre 1920)
  • Redakcja:  Grzegorz  Bębnik,  Sebastian  Rosenbaum
  • Wydawca:  Instytut  Pamięci  Narodowej,  Oddział  w  Katowicach,  Warszawa – Katowice  2020
  • ISBN:  978-83-8229-004-2
  • Oprawa:  miękka
  • Liczba stron:  288

Od końca stycznia 1920 r. do lipca 1922 r. zwierzchność nad górnośląskim obszarem plebiscytowym sprawowała Międzysojusznicza Komisja Rządząca i Plebiscytowa, której siłą zbrojną były wojska alianckie, w tym jednostki francuskie. Wybrane dokumenty Naczelnego Dowództwa Wojsk Sprzymierzonych na Górnym Śląsku powstałe w okresie II powstania śląskiego zamieszczono w dwujęzycznej polsko-francuskiej publikacji „Aby utrzymać porządek”. Raporty … = „Pour le maintien de l’ordre”. Les rapports… .

Zaprezentowane materiały, które nie były dotąd wykorzystywane w badaniach nad sytuacją panującą w regionie, ukazują postawy Francuzów i pozostałych aliantów wobec społeczności polskiej i niemieckiej oraz nastroje wśród Górnoślązaków, a także opinie wojsk francuskich na ich temat. Całości dopełniają liczne ilustracje pochodzące m.in. ze zbiorów francuskiej Biblioteki Narodowej.

Drogi do niepodległości
Historia Niemiec, Historia Polski,

Drogi do niepodległości. Ziemia wschowska i pogr(...)

  • Redakcja:  Marta  Małkus,  Kamila  Szymańska
  • Wydawcy:  Stowarzyszenie Czas A.R.T., Muzeum Okręgowe w Lesznie, Wschowa – Leszno  2020
  • ISBN:  978-83-63363-76-5 ; 978-83-61701-22-4
  • Oprawa:  miękka
  • Liczba stron:  429

Po wygranym powstaniu wielkopolskim Wielkopolska nie wróciła w całości w granice odrodzonego państwa polskiego. Historyczna ziemia wschowska podzielona została pomiędzy dwa państwa:  Leszno włączono do Polski w 1920 r. na mocy traktatów pokojowych, a Wschowę dopiero po II wojnie światowej.

Publikacja Drogi do niepodległości…, pokłosie konferencji naukowej z 2018 r., przypomina trudną historię tych ziem. Autorzy 17 tekstów przybliżają skomplikowane losy obszaru przygranicznego, analizując postawy zamieszkujących te tereny Polaków i Niemców wobec wydarzeń 1918-1920 oraz budowania II Rzeczpospolitej. W książce nie zabrakło też głosów badaczy w dyskusji o tożsamości oraz pamięci o Niepodległej na Ziemiach Zachodnich.

Centrum_peryferia
Historia Niemiec, Historia Polski, Książki,

Centrum – peryferia – naród. Uwarunkowani(...)

  • Autor:  Aleksandra  Kmak-Pamirska
  • Wydawca:  Wydawnictwa Uniwersytetu  Warszawskiego,  Warszawa  2020
  • ISBN:  978-83-235-4327-5
  • Oprawa:  twarda
  • Liczba stron:  391

Dolne Łużyce to region postrzegany jako peryferyjny w Niemczech, Podlasie – w Polsce. Te dwa obszary przywołuje w swojej publikacji Aleksandra Kmak-Pamirska, badając tworzenie wizerunku regionów peryferyjnych przez ośrodek centralny. Według autorki wpływ na obraz peryferii w oczach centrum mają uwarunkowania kulturowe, społeczne i polityczne, religijne i językowe, oświatowe i socjalne, a także komunikacyjne, przemysłowe i modernizacyjne.

Na podstawie zebranego bogatego materiału badawczego dotyczącego XIX i początków XX wieku A. Kmak-Pamirska stawia tezę, że wizerunek regionów peryferyjnych tworzony w regionach centralnych nabierał cech narodowych, a proces ten był nakierowany na stworzenie spójnego, jednolitego obrazu państwa w dyskursie ogólnokrajowym, zarówno w przypadku Podlasia, jak i Dolnych Łużyc.