Author

Szreniawa
Historia Polski, Książki,

Streng verboten. Wielkopolska wieś w latach 1939-(...)

  • Autorzy:  Małgorzata  Pietrzak,  Mariusz  Niestrawski
  • Wydawca:  Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego,  Szreniawa  2020
  • ISBN:  978-83-64119-67-5
  • Oprawa:  twarda
  • Liczba stron:  193, [1]

Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie w 2020 roku przygotowało wystawę czasową poświęconą dziejom wsi i rolnictwa wielkopolskiego w latach okupacji niemieckiej 1939–1945. Ekspozycja – dostępna obecnie w wersji cyfrowej na stronie Muzeum – ukazuje zmiany zachodzące na całym obszarze Kraju Warty (Reichsgau Wartheland). Dla nazistów Kraj Warty miał być spichlerzem Rzeszy, krainą niemieckich chłopów, społeczności jednolitej rasowo, duchowo i politycznie. Na polskich mieszkańców wsi spadły: terror, represyjne prawo, egzekucje, zsyłki do obozów koncentracyjnych, praca przymusowa, trudne warunki egzystencji i związane z tym choroby, wysiedlenia i przesiedlenia, a przede wszystkim pozbawienie wszelkiej własności nieruchomej i ruchomej.

Liczne fotografie z ekspozycji, w tym również pochodzące ze zbiorów Instytutu Zachodniego, zamieszczono na 140 stronach katalogu wystawy Streng verboten. Wielkopolska wieś w latach 1939-1945. Udostępniony w książce spis eksponatów zebranych na wystawie zawiera wiele nieznanych obiektów ze zbiorów muzealnych, archiwalnych oraz prywatnych. Część tekstowa  autorstwa Małgorzaty Pietrzak i Mariusza Niestrawskiego podsumowuje losy ludności wiejskiej pod rządami nazistów. Publikacja, w zamierzeniu katalog wystawy czasowej, dzięki bogactwu zamieszczonych materiałów stała się obszernym albumem ukazującym dzieje wsi w Kraju Warty podczas II wojny światowej.

Skrajna prawica
Aktualności, Najnowsze publikacje Instytutu Zachodniego, Niemcoznawstwo,

Skrajna prawica we współczesnych Niemczech. Uję(...)

  • Autor:  Agata  Kałabunowska
  • Wydawca:  Instytut  Zachodni,  Poznań  2021
  • Seria:  „Studium  Niemcoznawcze”,  nr  97
  • ISBN:  978-83-66412-13-2
  • Oprawa:  miękka
  • Liczba stron:  429

Współczesna niemiecka myśl skrajnie prawicowa tworzy spójną strukturę ideologiczną. Dostrzegalne są w niej powiązania pomiędzy poszczególnymi ideami oraz wynikanie konkretnych propozycji politycznych z przyjętych idei. Autorka książki Skrajna prawica we współczesnych Niemczech. Ujęcie ideologiczne podjęła się systematyzacji wiedzy na temat ekstremizmu prawicowego we współczesnych Niemczech zarówno w systemie administracyjno-prawnym, jak i w obszarze nauk o polityce.

Agata Kałabunowska analizuje programy ideowo-polityczne pięciu wybranych organizacji skrajnie prawicowych, działających w Niemczech w okresie kryzysu migracyjnego (NPD, Die Rechte, Pro Bewegung, Identitäre Bewegung, AfD). Autorka ukazuje ich wizję państwa i społeczeństwa, a także potencjał do aktywizacji szerszych grup społecznych, głównie ze względu na zdolność do przeobrażania wyznawanych przez siebie poglądów w chwytliwe tematy, odpowiadające potrzebom aktualnej dyskusji politycznej.

Zaproponowane ujęcie badawcze pozwoliło na zerwanie z rozpatrywaniem skrajnej prawicy w odniesieniu do politycznego centrum lub do innych skrajności oraz na objęcie w jednym badaniu ugrupowań o odmiennych formach organizacyjnych – zarówno partii, jak i ruchów społecznych.

Loth_Europas Einigung
Aktualności, Historia powszechna, Problematyka europejska,

Europas Einigung. Eine unvollendete Geschichte

  • Autor:  Wilfried  Loth
  • Wydawca:  Campus  Verlag,  Frankfurt am Main,  New York  2020
  • Wydanie:  2., aktualisierte und erweiterte Auflage
  • ISBN:  978-3-593-51302-7
  • Oprawa:  miękka
  • Liczba stron:  572

Brexit zakończył burzliwą dekadę w historii integracji europejskiej. Kryzys grecki, kryzys uchodźczy i wzrost populizmu zasadniczo zmieniły Unię Europejską.

Zmiany te odnotowuje Wilfried Loth, badacz historii najnowszej, który analizuje wydarzenia w Europie w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat. W wydanej w 2020 r. zaktualizowanej i rozszerzonej edycji książki Europas Einigung. Eine unvollendete Geschichte  autor śledzi rozwój Unii Europejskiej od jej początków aż do chwili obecnej. Loth uważa, że procesy zjednoczeniowe w Europie są wciąż sprawą otwartą – zasugerowaną w tytule niedokończoną historią.

Denk Mal
Aktualności, Historia Niemiec, Historia Polski,

Denk mal an Polen. Eine deutsche Debatte

  • Autor:  Dieter  Bingen
  • Wydawca:  Edition.fotoTAPETA,  Berlin  2020
  • Seria:  „Edition.fotoTAPETA-Essay”
  • ISBN:  978-3-940524-98-0
  • Oprawa:  miękka
  • Liczba stron:  82

Jesienią 2020 r. niemiecki parlament przyjął wniosek wzywający do utworzenia w Berlinie miejsca pamięci poświęconego polskim ofiarom II wojny światowej i niemieckiej okupacji w Polsce. Bundestag zobowiązał rząd Niemiec do utworzenia miejsca pamięci, które stałoby się miejscem spotkań, wymiany i konfrontacji z historią.

Jednym z orędowników upamiętnienia polskich ofiar wojny i okupacji jest Dieter Bingen, wieloletni dyrektor Niemiecko-Polskiego Instytutu w Darmstadt. W publikacji Denk mal an Polen  Bingen opisuje długą tradycję antypolskich stereotypów, które po części pokutują do dziś i utrudniają przebicie się z projektem pomnika, a także podsumowuje niemiecką debatę na temat upamiętnienia polskich ofiar II wojny światowej.

Walka o najzdolniejszych
Aktualności, Najnowsze publikacje Instytutu Zachodniego,

Walka o najzdolniejszych. Wpływ kompetencji i ksz(...)

  • Autor:  Gunnar  Heinsohn
  • Tłumaczenie:  Adam  Pietraszkiewicz
  • Wydawca:  Instytut  Zachodni,  Poznań  2021
  • Seria:  „Przekłady Instytutu Zachodniego”,  nr 3
  • ISBN:  978-83-66412-16-3
  • Oprawa:  miękka
  • Liczba stron:  230, [1]

Pytanie o źródło bogactwa i sukcesu narodów od lat nurtuje ekspertów. Niemiecki socjolog, ekonomista i historyk Gunnar Heinsohn dowodzi, że ich podstawą jest potencjał kognitywny społeczeństwa oraz solidne wykształcenie w dziedzinie abstrakcyjnego myślenia. Państwa europejskie obecnie znajdują się w tym obszarze w defensywie, wyprzedzone przez narody azjatyckie. Do rosnącej przewagi technologicznej Dalekiego Wschodu przyczyniła się w znacznej mierze lepsza edukacja w dziedzinie nauk ścisłych i kontrolowana imigracja.

Polska w tym wyścigu o najzdolniejszych zajmuje na tle innych państw europejskich przodujące miejsce. Dzieje się tak m. in. dzięki prowadzonej w przeszłości powszechnej i rzetelnej edukacji matematycznej.

Handbuch EuU
Aktualności, Historia powszechna, Problematyka europejska,

Handbuch Europäische Union, 2 Bde. / Peter Becker(...)

  • Redakcja:  Peter  Becker,  Barbara  Lippert
  • Wydawca:  Springer VS,  Wiesbaden  2020
  • ISBN:  978-3-658-17408-8
  • Oprawa:  twarda
  • Liczba stron:  XIII, 994

Handbuch Europäische Union, kompendium wiedzy o Unii Europejskiej, zawiera teksty kilkudziesięciu ekspertów z różnych dziedzin, którzy przedstawiają problemy unijne z punktu widzenia niemieckiego oraz międzynarodowego.

Dwutomowa publikacja omawia przeszłość i teraźniejszość Unii, jej instytucje i podmioty, kompetencje i procedury oraz obszary polityki i prowadzone projekty. Autorzy tekstów łączą perspektywy polityczne i prawne, ukazując ich wzajemne relacje w różnych dziedzinach życia w Unii Europejskiej.

Urbanik _Trauriges Kapitel
Historia Niemiec, Historia Polski, Prasa niemiecka,

„Trauriges Kapitel entfesselter Leidenschafte(...)

  • Autor:  Marius  Urbanik
  • Wydawca:  ibidem  Verlag,  Stuttgart  2020
  • ISBN:  978-3-8382-1497-9
  • Oprawa:  miękka
  • Liczba stron:  217

Trzy powstania śląskie w latach 1919–1921 oraz plebiscyt z 1921 roku, w których wyniku Górny Śląsk został podzielony między Niemcy i Polskę, doprowadziły do ​​niezwykle gorącej debaty w Niemczech. Analizy tego okresu z perspektywy ówczesnej niemieckiej prasy liberalnej podjął się historyk i politolog Marius Urbanik.

Autor publikacji  „Trauriges  Kapitel  entfesselter  Leidenschaften”zbadał doniesienia prasowe na temat Górnego Śląska w latach 1919-1921, ukazując stosunek niemieckich dzienników liberalnych do wydarzeń tamtego okresu. Wnioski wynikające z przedstawionej analizy zawartości prasy wzbogacają i uzupełniają wiedzę o historii podzielonego regionu.

Sądownictwo
Historia Polski, Niemcoznawstwo,

Sądownictwo niemieckie i jego rola w polityce oku(...)

  • Autor:  Maximilian  Becker
  • Tłumaczenie:  Wieńczysław  Niemirowski
  • Wydawca:  Instytut  Pamięci  Narodowej,  Warszawa  2020
  • ISBN:  978-83-8098-199-7
  • Oprawa:  twarda
  • Liczba stron:  382, [1]

System prawa i sądownictwa w III Rzeszy został ukształtowany w duchu narodowego socjalizmu i „narodowej” filozofii prawa. Niemiecki wymiar sprawiedliwości stał się strukturą nowej rasistowskiej idei „wspólnoty narodowej” oraz instrumentem panowania i ucisku na służbie Hitlera.

Maximilian Becker udowadnia, że taki charakter miało również sądownictwo niemieckie w okupowanej Polsce od końca 1939 roku. Dodatkowo uległo ono radykalizacji wskutek rozporządzeń „wojennego prawa karnego” i zaostrzenia orzecznictwa. Większość ofiar wymiaru sprawiedliwości stanowili Polacy, a zjawiskiem bardzo widocznym było nierówne traktowanie przez sądy Niemców i Polaków.

Autor przedstawia wymiar sprawiedliwości w kontekście historii niemieckiej okupacji. Becker wykazuje, że sądownictwo było ważnym, wręcz nieodzownym elementem niemieckiego panowania na terenach wschodnich podbitych przez III Rzeszę, służącym stabilizacji władzy i germanizacji.

Deutsche Bank
Aktualności, Historia Niemiec, Niemcoznawstwo,

Deutsche Bank. The global hausbank 1870-2020

  • Autorzy:  Werner  Plumpe,  Alexander  Nützenadel,  Catherine  R.  Schenk
  • Wydawca:  Bloomsbury,  London  2020
  • ISBN:  978-1-4729-7732-8
  • Oprawa:  twarda
  • Liczba stron:  XVI,  736

W ciągu 150 lat swego istnienia Deutsche Bank budował pozycję jednego z głównych graczy w świecie finansów międzynarodowych. Jednak wydarzenia, które zmieniły oblicze Europy: dwie wojny światowe, powstanie i upadek komunizmu, nie mogły pozostać bez wpływu na działalność Banku, która w latach 1914-1989  ograniczała się głównie do ram krajowych.

Werner Plumpe, Alexander Nützenadel i Catherine R. Schenk w książce poświęconej dziejom Banku przedstawiają środki, jakie bankowcy podejmowali, aby stawić czoła głębokim wstrząsom zachodzącym w Europie i na świecie. Autorzy ukazują też, jak w ostatnich 30 latach Deutsche Bank powracał na rynek europejski i globalny, wytyczając nowe ścieżki w światowym biznesie kapitałowym.

Mały Oświęcim
Historia Polski, Książki,

Mały Oświęcim. Dziecięcy obóz w Łodzi

  • Autorzy:  Jolanta  Sowińska-Gogacz,  Błażej  Torański
  • Wydawca:  Prószyński Media sp.z o.o.,  Warszawa  2020
  • ISBN:  978-83-8169-337-0
  • Oprawa:  twarda
  • Liczba stron:  312 s., 24 s. tablic kolorowych

Od grudnia 1942 r. do stycznia 1945 r. w Łodzi funkcjonował obóz koncentracyjny dla polskich dzieci utworzony przez niemieckiego okupanta – Polen-Jugendverwahrlager der Sicherheitspolizei in Litzmannstadt. W ciągu ponad 2 lat przez obóz ukryty na obszarze łódzkiego getta przeszła nieznana liczba polskich dzieci w wieku od niespełna roku do 16 lat.

Dwoje autorów książki Mały Oświęcim  połączyło wyniki swoich badań. Jolanta Sowińska-Gogacz przeprowadziła ponad 20 rozmów z ostatnimi żyjącymi więźniami ocalałymi z obozu. Błażej Torański przeanalizował kilka tysięcy stron akt procesu wachmanki Genowefy Pohl vel Eugenii Pol. Dzięki ich wspólnej pracy przywrócona została pamięć o istnieniu łódzkiego obozu na Przemysłowej.