Author

Dwa narody
Historia Niemiec, Historia Polski,

Dwa narody. Wyłanianie się nowoczesnych narodów(...)

  • Autor:  Bernard  Linek
  • Wydawca:  Instytut  Śląski,  Opole  2020
  • ISBN:  978-83-7126-368-2
  • Oprawa:  miękka
  • Liczba stron:  376

Tytułowe dwa narody to z jednej strony Polacy i Niemcy. Autor tomu studiów ukazuje, jak obecność różnych grup etnicznych na obszarze Górnego Śląska prowadziła w XIX i XX wieku do unarodowienia regionu. Ponadto Bernard Linek podkreśla drugie zjawisko zachodzące na Górnym Śląsku: dychotomię między nowoczesnym narodem politycznym a narodem etnicznym.

W książce Dwa narody zebrano kilkanaście artykułów opublikowanych w ciągu ostatnich dwudziestu lat. Autor zamieszczonych tekstów przybliża proces tworzenia nowoczesnych narodów i ukazuje go z różnych perspektyw, przedstawiając meandry wyborów życiowych Górnoślązaków.

Ostpreussens
Historia Polski, Książki,

Ostpreußens Kriegsbeute. Der Regierungsbezirk Zic(...)

  • Redakcja:  Christhardt  Henschel
  • Wydawca:  Fibre,  Osnabrück  2021
  • Seria:  „Einzelveröffentlichungen des Deutschen Historischen Instituts Warschau”,  42
  • ISBN:  978-3-944870-75-5
  • Oprawa:  twarda
  • Liczba stron:  416

Po niemieckiej agresji na Polskę w 1939 roku północna część Mazowsza została włączona do prowincji Prusy Wschodnie jako Regierungsbezirk Zichenau. Stolicą rejencji zostało miasteczko Ciechanów, przemianowane na Zichenau. Podobnie jak na innych terenach polskich włączonych do Rzeszy, niemieccy okupanci traktowali ten region jako obszar kolonizacji, pozbawiając zamieszkałą tu ludność polską i żydowską praw obywatelskich.

Publikacja Ostpreußens Kriegsbeute. Der Regierungsbezirk Zichenau 1939–1945  zawiera referaty historyków z Polski, Niemiec i Francji wygłoszone na konferencji w Niemieckim Instytucie Historycznym w maju 2017 roku. Zebrani w Warszawie badacze skupili się na różnych aspektach okupacji niemieckiej na północnym Mazowszu, pytając nie tylko o ideologię, strukturę i charakter reżimu okupacyjnego, ale także o życie codzienne i strategie przetrwania okupowanej ludności wobec różnorodnych form masowej przemocy wobec mieszkańców Regierungsbezirk Zichenau.

Migawki
Historia Polski, Książki,

Migawki z okupowanej Warszawy : 1939

  • Redakcja:  Robert  Spałek
  • Wydawca:  Instytut  Pamięci  Narodowej,  Warszawa  2021
  • Seria:  „Migawki z okupowanej Warszawy”,  t. 1
  • ISBN:  978-83-8229-137-7
  • Oprawa:  twarda
  • Liczba stron:  318 s., [32] s. tablic

Książka Migawki z okupowanej Warszawy : 1939  jest pierwszym z siedmiu tomów serii omawiającej sytuację stolicy w latach okupacji hitlerowskiej.  Publikację otwiera tekst Droga do Września 39 ukazujący Polskę u schyłku lat trzydziestych XX wieku.

Autorzy kolejnych kilkunastu rozdziałów poruszają tematy związane z różnymi aspektami życia społecznego i politycznego w Warszawie w pierwszym roku II wojny światowej: od obrony miasta, przez działalność różnych ugrupowań i organizacji oraz przypomnienie postaci ważnych dla dziejów stolicy, po obraz Warszawy we Wrześniu 1939 w polskim filmie fabularnym.

Mniejszość niemiecka
Aktualności, Historia Polski, Niemcoznawstwo,

Mniejszość niemiecka w III Rzeczypospolitej Pols(...)

  • Autor:  Paweł  Popieliński
  • Wydawca:  Instytut  Studiów  Politycznych  PAN,  Warszawa  2020
  • ISBN:  978-83-65972-93-4
  • Oprawa:  miękka
  • Liczba stron:  514

Jak przebiega integracja mniejszości niemieckiej ze społeczeństwem większościowym w Polsce w ostatnich 30 latach i co na nią wpływa? Odpowiedzi na to pytanie poszukuje socjolog i politolog z Instytutu Studiów Politycznych PAN, autor monografii Mniejszość niemiecka w III Rzeczypospolitej Polskiej .

Paweł Popieliński przedstawia politykę Polski oraz Niemiec wobec mniejszości niemieckiej w państwie polskim. Autor analizuje profil społeczno-demograficzny, działalność kulturalną i oświatową oraz prawa językowe mniejszości niemieckiej w Polsce, ukazując zarazem ewolucję relacji i wzajemnych postaw społecznych mających znaczenie dla procesu integracji.

Aby utrzymać porządek
Historia Polski, Historia powszechna,

„Aby utrzymać porządek”. Raporty wojsk franc(...)

  • Tytuł równoległy: „Pour le maintien de l’ordre”. Les rapports des troupes françaises de la periode du deuxième soulèvement silésien (juillet – septembre 1920)
  • Redakcja:  Grzegorz  Bębnik,  Sebastian  Rosenbaum
  • Wydawca:  Instytut  Pamięci  Narodowej,  Oddział  w  Katowicach,  Warszawa – Katowice  2020
  • ISBN:  978-83-8229-004-2
  • Oprawa:  miękka
  • Liczba stron:  288

Od końca stycznia 1920 r. do lipca 1922 r. zwierzchność nad górnośląskim obszarem plebiscytowym sprawowała Międzysojusznicza Komisja Rządząca i Plebiscytowa, której siłą zbrojną były wojska alianckie, w tym jednostki francuskie. Wybrane dokumenty Naczelnego Dowództwa Wojsk Sprzymierzonych na Górnym Śląsku powstałe w okresie II powstania śląskiego zamieszczono w dwujęzycznej polsko-francuskiej publikacji „Aby utrzymać porządek”. Raporty … = „Pour le maintien de l’ordre”. Les rapports… .

Zaprezentowane materiały, które nie były dotąd wykorzystywane w badaniach nad sytuacją panującą w regionie, ukazują postawy Francuzów i pozostałych aliantów wobec społeczności polskiej i niemieckiej oraz nastroje wśród Górnoślązaków, a także opinie wojsk francuskich na ich temat. Całości dopełniają liczne ilustracje pochodzące m.in. ze zbiorów francuskiej Biblioteki Narodowej.

Drogi do niepodległości
Historia Niemiec, Historia Polski,

Drogi do niepodległości. Ziemia wschowska i pogr(...)

  • Redakcja:  Marta  Małkus,  Kamila  Szymańska
  • Wydawcy:  Stowarzyszenie Czas A.R.T., Muzeum Okręgowe w Lesznie, Wschowa – Leszno  2020
  • ISBN:  978-83-63363-76-5 ; 978-83-61701-22-4
  • Oprawa:  miękka
  • Liczba stron:  429

Po wygranym powstaniu wielkopolskim Wielkopolska nie wróciła w całości w granice odrodzonego państwa polskiego. Historyczna ziemia wschowska podzielona została pomiędzy dwa państwa:  Leszno włączono do Polski w 1920 r. na mocy traktatów pokojowych, a Wschowę dopiero po II wojnie światowej.

Publikacja Drogi do niepodległości…, pokłosie konferencji naukowej z 2018 r., przypomina trudną historię tych ziem. Autorzy 17 tekstów przybliżają skomplikowane losy obszaru przygranicznego, analizując postawy zamieszkujących te tereny Polaków i Niemców wobec wydarzeń 1918-1920 oraz budowania II Rzeczpospolitej. W książce nie zabrakło też głosów badaczy w dyskusji o tożsamości oraz pamięci o Niepodległej na Ziemiach Zachodnich.

Centrum_peryferia
Historia Niemiec, Historia Polski, Książki,

Centrum – peryferia – naród. Uwarunkowani(...)

  • Autor:  Aleksandra  Kmak-Pamirska
  • Wydawca:  Wydawnictwa Uniwersytetu  Warszawskiego,  Warszawa  2020
  • ISBN:  978-83-235-4327-5
  • Oprawa:  twarda
  • Liczba stron:  391

Dolne Łużyce to region postrzegany jako peryferyjny w Niemczech, Podlasie – w Polsce. Te dwa obszary przywołuje w swojej publikacji Aleksandra Kmak-Pamirska, badając tworzenie wizerunku regionów peryferyjnych przez ośrodek centralny. Według autorki wpływ na obraz peryferii w oczach centrum mają uwarunkowania kulturowe, społeczne i polityczne, religijne i językowe, oświatowe i socjalne, a także komunikacyjne, przemysłowe i modernizacyjne.

Na podstawie zebranego bogatego materiału badawczego dotyczącego XIX i początków XX wieku A. Kmak-Pamirska stawia tezę, że wizerunek regionów peryferyjnych tworzony w regionach centralnych nabierał cech narodowych, a proces ten był nakierowany na stworzenie spójnego, jednolitego obrazu państwa w dyskursie ogólnokrajowym, zarówno w przypadku Podlasia, jak i Dolnych Łużyc.

Entnazifizierungs
Historia Niemiec, Niemcoznawstwo,

Entnazifizierungsgeschichten. Die Auseinandersetzu(...)

  • Autor:  Hanne  Leßau
  • Wydawca:  Wallstein  Verlag, Göttingen  2020
  • ISBN:  978-3-8353-3514-1
  • Oprawa:  twarda
  • Liczba stron:  526

Po 1945 roku alianci zażądali od milionów Niemców informacji o ich nazistowskiej przeszłości. Celem denazyfikacji było usunięcie ze stanowisk kierowniczych tych, którzy mogliby utrudniać ustanowienie powojennego porządku demokratycznego.

Niemiecka historyk  Hanne Lessau analizuje tamte próby rozliczenia się z przeszłością, opierając się na bogatych źródłach: aktach, pamiętnikach, notatkach, listach i artykułach prasowych. Autorka ukazuje, w jaki sposób opowiadanie o własnym życiu stało się dla wielu Niemców sposobem na zdystansowanie się od narodowego socjalizmu.

Lider w zadyszce
Aktualności, Niemcoznawstwo, Problematyka europejska,

Lider w zadyszce. Polityka klimatyczna Niemiec

  • Autorzy:  Michał  Kędzierski,  Rafał  Bajczuk
  • Wydawca:  Ośrodek  Studiów  Wschodnich  im.  Marka  Karpia,  Warszawa  2020
  • Współwydane w kierunku przeciwstawnym:The lider is gasping for breth. Germany’s climate policy
  • Seria:  „Raport OSW”
  • ISBN:  978-83-7972-290-7
  • Oprawa:  miękka
  • Liczba stron:  33, [1], 33, [1]

Przez lata Niemcy, kojarzone na całym świecie z zaawansowaną transformacją ku odnawialnym źródłom energii, pretendowały do roli lidera światowej polityki klimatycznej. Michał Kędzierski i Rafał Bajczuk  zauważają jednak, że w ostatnich latach realizacja ambitnych celów została spowolniona przez brak determinacji we wdrażaniu niezbędnych rozwiązań.

Według autorów publikacji Lider w zadyszce asekuracyjna postawa władz RFN kosztowała Niemcy utratę przewodnictwa w międzynarodowej polityce klimatycznej. Warunkiem niezbędnym do odzyskania pozycji lidera będzie uporanie się z problemami Energiewende i powrót na ścieżkę redukcji emisji zgodnie z przyjętymi wcześniej założeniami.

300 lat Bambrów
Historia Polski, Historia powszechna,

300 lat Bambrów w Poznaniu. Wkład małych wspól(...)

  • Redakcja:  Anna Weronika  Brzezińska, Agnieszka  Szczepaniak-Kroll,  Anna  Szymoszyn
  • Wydawca:  Wydawnictwo Miejskie  Posnania,  Instytut  Archeologii  i  Etnologii  PAN,  Poznań  2019
  • ISBN:  978-83-7768-234-0 ; 978-83-66463-02-8
  • Oprawa:  miękka
  • Liczba stron:  233, [2]

Publikacja 300 lat Bambrów w Poznaniu  jest wyrazem pamięci kulturowej o trwaniu lokalnych wspólnot. Autorzy nie ograniczyli się do dziedzictwa Bambrów, którzy od trzech wieków współtworzą społeczność Poznania. W książce przypomniano też inne grupy o podobnym doświadczeniu migracji z zachodniej Europy na wschód, jak Wilamowianie, Kosznajdrzy i Olędrzy.

Wilamowianie przybyli na ziemie polskie już w początkach XIV w. i zamieszkali na pograniczu małopolsko-śląskim, gdzie do dziś ich potomkowie zachowują swoje odrębne tradycje. Także w XIV w. dotarli z Niemiec Kosznajdrzy, funkcjonujący do zakończenia II wojny światowej we wsiach na obrzeżach Borów Tucholskich. Osadnictwo Olędrów od XVI w. skupiało się wzdłuż Wisły i jej dopływów. Bambrzy, którzy przybyli w okolice Poznania w XVIII w., zintegrowali się z lokalną społecznością. Wszystkie te grupy wniosły swój ślad do wspólnego dziedzictwa materialnego i kulturowego.