Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką Prywatności. Możesz samodzielnie określić warunki przechowywania lub dostępu plików cookie w Twojej przeglądarce.

Przegląd Zachodni

Europa i świat w czasach zmiany

Europa i świat w czasach zmiany
  • Oprawa: miękka
  • Autor: Praca zbiorowa
  • Wydawca: Instytut Zachodni
  • PL ISSN: 0033-2437
  • Data wydania: 16 października 2019
  • Numer: 2/2019
  • Liczba stron: 287
  • Format: A5

Europa trzydzieści lat po odzyskaniu przez narody jej wschodniej części wolności oraz suwerenności, kolejny raz znalazła się w sytuacji przełomu. Nie jest on tak jednoznaczny i wyrazisty, jak w latach 1989-1990, splatają się w nim działania jednoczące i dezintegracja, ale z pewnością Brexit oraz wiele obecnych wydarzeń i toczących się procesów rzutować będzie na politykę i relacje międzynarodowe w kolejnych dziesięcioleciach. Czy jednak dzisiejszą sytuację wolno traktować tylko w kategoriach kryzysu?

Tematy podjęte w niniejszym wydaniu „Przeglądu Zachodniego” łączy spojrzenie na Europę i świat w czasach zmiany, uwzględniające ryzyka i zagrożenia, jak i szanse wynikające z przesileń ładu międzynarodowego, ewolucji ustrojów i przeobrażeń społecznych. Zmiana rodząca się na tak wielu płaszczyznach i dotykająca zróżnicowanych sfer: od idei, poprzez prawo, gospodarkę, bezpieczeństwo wewnętrzne i międzynarodowe, sferę kultury, a nawet pamięć zbiorową, w oczywisty sposób budzi sceptycyzm czy lęki, o których instrumentalizację nietrudno w publicznej debacie. Niezbędna rzetelna analiza i wyważona ocena bywają wypierane przez emocje i schematyczne czy zgoła stereotypowe osądy, obnażające słabości edukacji czy niedostatki wiedzy, a nawet – paradoksalnie, w nasyconym bieżącymi wiadomościami świecie – brak rzeczowej informacji. Doświadczenia nieodległej przeszłości: z okresu transformacji systemowej po 1989 r. czy akcesji Polski do Unii Europejskiej ukazują przemijanie wyolbrzymianych obaw, a uwypuklają pozytywne owoce pracy jednostek i zbiorowości. Spojrzenie z dystansu historycznego pozwala przy tym dostrzegać zaniechania czy zaniedbania, słabości komunikacji i dialogu między obywatelami a decydentami. Jak ważne to czynniki, pokazuje współczesna potrzeba demokratycznej legitymizacji Unii Europejskiej, przejrzystości i znajomości mechanizmów jej funkcjonowania, gdy ciągle brakuje świadomości, że każdy obywatel państw narodowych jest zarazem obywatelem UE.

Twórcza konfrontacja z nowymi czy budzącymi niepewność zjawiskami możliwa jest zatem przy zastosowaniu triady: poznać – rozumieć – działać. Stąd kluczem do pozytywnych rozwiązań obecnych trudności jest edukacja, poszerzanie wiedzy o złożonej naturze otoczenia, wreszcie podmiotowość obywatelska. Tempo przeobrażeń cywilizacyjnych i dynamika relacji międzynarodowych nie pozostawiają wiele czasu na pracę u podstaw i budowanie świadomości obywatelskiej, a to właśnie najlepsze sposoby przejścia z dezintegracji i kryzysu do konstruktywnej zmiany


Instytut Zachodni w Poznaniu

ul. Mostowa 27 A
61-854 Poznań
NIP: 783-17-38-640