{"id":98,"date":"2016-01-01T00:00:49","date_gmt":"2015-12-31T23:00:49","guid":{"rendered":"http:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/?p=98"},"modified":"2018-09-24T12:19:06","modified_gmt":"2018-09-24T10:19:06","slug":"niemiecki-propagandowy-kalendarz-z-kraju-warty-nr-1-2016","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/2016\/01\/01\/niemiecki-propagandowy-kalendarz-z-kraju-warty-nr-1-2016\/","title":{"rendered":"Niemiecki propagandowy kalendarz z Kraju Warty"},"content":{"rendered":"

W Archiwum II Wojny \u015awiatowej Instytutu Zachodniego przechowywany jest kalendarz \u015bcienny dla Kraju Warty, u\u017cywany w 1944 r. Kalendarz, sk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 z sze\u015b\u0107dziesi\u0119ciu kart formatu nieco mniejszego od A4 (25 x 18 cm), zawiera charakterystyczne dla nazistowskiej propagandy ilustracje (g\u0142\u00f3wnie zdj\u0119cia) oraz komentarze.<\/strong><\/p>\n

\"Fotografia<\/a>

Fotografia 1<\/p><\/div>\n

Na pierwszej z dw\u00f3ch za\u0142\u0105czonych poni\u017cej reprodukcji znajduje si\u0119 karta tytu\u0142owa kalendarza. Grafika przedstawia niemieckiego or\u0142a, chwytaj\u0105cego szponami za miecz i p\u0142ug. Ni\u017cej umieszczono fragment przem\u00f3wienia Arthura Greisera, namiestnika Rzeszy i gauleitera Kraju Warty. Ca\u0142o\u015b\u0107 opatrzono faksymile odr\u0119cznego podpisu Greisera.
\nNiemcy od pocz\u0105tku okupacji d\u0105\u017cyli do jak najszybszej \u201egermanizacji ziemi\u201d w Kraju Warty \u2014 niemieckiej jednostce administracyjnej, obejmuj\u0105cej Wielkopolsk\u0119 i cz\u0119\u015b\u0107 ziemi \u0142\u00f3dzkiej z \u0141odzi\u0105. W my\u015bl s\u0142\u00f3w Adolfa Hitlera, i\u017c \u201egermanizacja mo\u017ce dotyczy\u0107 tylko ziemi, nie ludzi\u201d, z zaj\u0119tego terytorium wysiedlano Polak\u00f3w, osiedlaj\u0105c w ich miejsce ludno\u015b\u0107 niemieck\u0105. \u201eGermanizacja ziemi\u201d wpisywa\u0142a si\u0119 w szerszy program \u201eprzezwyci\u0119\u017cania braku przestrzeni\u201d, jak sformu\u0142owa\u0142 to Greiser na tytu\u0142owej karcie kalendarza. Na zdobytym terytorium nazi\u015bci planowali stworzy\u0107 nowy kraj, t\u0119tni\u0105cy \u201eniemieckim \u017cyciem\u201d.<\/p>\n

Ide\u0119 t\u0119 oddaje symboliczna ilustracja, kt\u00f3r\u0105 opatrzono ok\u0142adk\u0119 kalendarza. Miecz trzymany w szponach or\u0142a mo\u017ce nawi\u0105zywa\u0107 do prowadzonej w Kraju Warty niemieckiej walki narodowo\u015bciowej, skierowanej przeciwko S\u0142owianom i \u017bydom. Zapewne symbolizuje niemieck\u0105 si\u0142\u0119 i wol\u0119 spe\u0142nienia cywilizacyjnej misji na Wschodzie, postrzeganym jako odwieczna \u201eprzestrze\u0144 \u017cyciowa\u201d (Lebensraum) narodu niemieckiego. P\u0142ug z kolei m\u00f3g\u0142 przywo\u0142ywa\u0107 jeden w wa\u017cniejszych cel\u00f3w polityki okupanta niemieckiego w Wielkopolsce. Greiser d\u0105\u017cy\u0142 ot\u00f3\u017c do uczynienia z Kraju Warty \u201espichlerza\u201d Rzeszy, kt\u00f3ry mia\u0142 by\u0107 rolniczym zapleczem III Rzeszy. Z tego te\u017c wzgl\u0119du podczas wojny d\u0105\u017cono do zwi\u0119kszenia tu produkcji rolnej i hodowlanej.<\/p>\n

\"Fotografia<\/a>

Fotografia 2<\/p><\/div>\n

Na pierwszej karcie kalendarza (pod dat\u0105 1 stycznia) znajduje si\u0119 zdj\u0119cie, przedstawiaj\u0105ce Arthura Greisera w otoczeniu niemieckich \u017co\u0142nierzy, odznaczonych Krzy\u017cem Rycerskim. Przybyli oni do Kraju Warty na osobiste zaproszenie gauleitera, by \u201eopowiedzie\u0107 swoich wojennych prze\u017cyciach, duchu i zaanga\u017cowaniu niemieckiego Wehrmachtu\u201d. Kraj Warty, okre\u015blany jako \u201eokr\u0119g \u017co\u0142nierzy\u201d, zamierzano bowiem uczyni\u0107 miejscem osiedlania si\u0119 niemieckich weteran\u00f3w. Mieli oni tworzy\u0107 trzon osadnik\u00f3w i sta\u0107 si\u0119 czo\u0142owymi \u201ebojownikami\u201d w umacnianiu niemiecko\u015bci Wielkopolski.<\/p>\n

Na kolejnych kartach kalendarza zamieszczono m.in. ilustracje przedstawiaj\u0105ce r\u00f3\u017cne miasta Kraju Warty, idylliczne krajobrazy regionu i sylwetki pochodz\u0105cych z Wielkopolski dzia\u0142aczy NSDAP.
\nKalendarz przechowywany jest w Archiwum pod sygnatur\u0105 I.Z. Dok. I \u2013 228 w dziale dokument\u00f3w niemieckich. Do zbior\u00f3w Instytutu Zachodniego przekaza\u0142 go prof. Zygmunt Wojciechowski, za\u0142o\u017cyciel i pierwszy dyrektor plac\u00f3wki.<\/p>\n

 <\/p>\n

\n

\u201eZ Archiwum Instytutu Zachodniego” jest internetow\u0105 seri\u0105 wydawnicz\u0105 Instytutu Zachodniego. W jej ramach prezentowane s\u0105 dokumenty i materia\u0142y pochodz\u0105ce z bogatego zasobu Archiwum II Wojny \u015awiatowej IZ. Seria podzielona zosta\u0142a na \u201eDokumenty” oraz \u201eMateria\u0142y”.<\/strong><\/p>\n

Pobierz jako pdf:<\/strong> \u201eZ Archiwum Instytutu Zachodniego”, nr 1\/2016: \u201eNiemiecki propagandowy kalendarz z Kraju Warty”.<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W Archiwum II Wojny \u015awiatowej Instytutu Zachodniego przechowywany jest kalendarz \u015bcienny dla Kraju Warty, u\u017cywany w 1944 r. Kalendarz, sk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 z sze\u015b\u0107dziesi\u0119ciu kart formatu nieco [\u2026]<\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":100,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[22,9,10,21,8],"class_list":["post-98","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","tag-arthur-greiser","tag-kalendarz","tag-kraj-warty","tag-nazisci","tag-propaganda"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/98","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=98"}],"version-history":[{"count":17,"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/98\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":810,"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/98\/revisions\/810"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/media\/100"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=98"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=98"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=98"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}