{"id":331,"date":"2018-01-02T18:33:46","date_gmt":"2018-01-02T17:33:46","guid":{"rendered":"http:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/?p=331"},"modified":"2018-09-24T12:49:40","modified_gmt":"2018-09-24T10:49:40","slug":"wykaz-imion-dla-polskich-dzieci-nr-15-2017","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/2018\/01\/02\/wykaz-imion-dla-polskich-dzieci-nr-15-2017\/","title":{"rendered":"Wykaz imion dla polskich dzieci"},"content":{"rendered":"

Pierwszego listopada 1941 r. namiestnik Rzeszy w Kraju Warty Arthur Greiser opublikowa\u0142 rozporz\u0105dzenie o obowi\u0105zku nadawania dzieciom polskim imion wy\u0142\u0105cznie na podstawie przygotowanego wykazu. Wykaz ten obejmowa\u0142 ponad 450 s\u0142owia\u0144skich imion m\u0119skich i \u017ce\u0144skich, przewa\u017cnie historycznych, przestarza\u0142ych i nieu\u017cywanych. Zgodnie z wol\u0105 pozna\u0144skiego gauleitera niemieccy urz\u0119dnicy mogli rejestrowa\u0107 dzieci, kt\u00f3rym rodzice nadali imi\u0119 wybrane z listy. Ponadto ka\u017cdy nowonarodzony Polak otrzymywa\u0142 drugie imi\u0119 \u2013 Kazimierz lub Kazimiera. Podw\u00f3jne imi\u0119 mia\u0142o sta\u0107 si\u0119 znakiem identyfikuj\u0105cym i naznaczaj\u0105cym Polak\u00f3w w Kraju Warty.
\n<\/strong><\/p>\n

Nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, i\u017c wytyczne Greisera opublikowane zosta\u0142y ponad p\u00f3\u0142 roku po wej\u015bciu w \u017cycie rozporz\u0105dzenie Heinricha Himmlera o niemieckiej li\u015bcie narodowo\u015bciowej i odnosi\u0142o si\u0119 do regulacji zawartych w tym dokumencie. W rozporz\u0105dzeniu szefa policji niemieckiej i r\u00f3wnocze\u015bnie Reichsf\u00fchrera SS wyodr\u0119bniono cztery kategorie przynale\u017cno\u015bci narodowo\u015bciowej, do kt\u00f3rych kwalifikowano Niemc\u00f3w lub osoby uznane za Niemc\u00f3w. Podstawowymi kryteriami dokonywania wpisu na volkslist\u0119 by\u0142y \u015bwiadomo\u015b\u0107 narodowo\u015bciowa i polityczna oraz \u2013 ustanowiona przez Himmlera \u2013 \u201ewarto\u015b\u0107 rasowa\u201d, zgodnie z kt\u00f3r\u0105 na li\u015bcie mog\u0142y znale\u017a\u0107 si\u0119 osoby, kt\u00f3re z rasowego punktu widzenia uznano za po\u017c\u0105dane dla niemiecko\u015bci. Przewa\u017cnie kwalifikowano je do III lub IV kategorii niemieckiej listy narodowo\u015bciowej. Ten system segregacji uzupe\u0142nia\u0142a kategoria tzw. poddanych Rzeszy Niemieckiej (Schutzangeh\u00f6rige des Deutschen Reiches). By\u0142a to fasadowa i odwo\u0142uj\u0105ca si\u0119 do czas\u00f3w kolonialnych konstrukcja prawna, pod kt\u00f3r\u0105 kry\u0142o si\u0119 przyzwolenie na ca\u0142kowit\u0105 dyskryminacj\u0119 os\u00f3b, kt\u00f3re znalaz\u0142y si\u0119 poza volkslist\u0105.<\/p>\n

Praktyka wpis\u00f3w na niemieck\u0105 list\u0119 narodowo\u015bciow\u0105 r\u00f3\u017cni\u0142a si\u0119 w poszczeg\u00f3lnych jednostkach administracyjnych ziem wcielonych, gdzie obowi\u0105zywa\u0142y jej przepisy. W Kraju Warty volkslista obj\u0119\u0142a ok. 10% mieszka\u0144c\u00f3w okr\u0119gu, w tym praktycznie wszystkich etnicznych Niemc\u00f3w. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 Polak\u00f3w, pozbawiona swojego obywatelstwa, sta\u0142a si\u0119 poddanymi Rzeszy. Docelowo ich wyr\u00f3\u017cnikiem mia\u0142o by\u0107 r\u00f3wnie\u017c podw\u00f3jne s\u0142owia\u0144skie imi\u0119, co ostatecznie mia\u0142o ich odr\u00f3\u017cnia\u0107 od Niemc\u00f3w i by\u0107 kolejn\u0105 form\u0105 dyskryminacji na tle narodowo\u015bciowym.<\/p>\n

Dyskusyjny pozostaje dzia\u0142ania zasi\u0119g dzia\u0142ania rozporz\u0105dzenia. O nadawaniu imion zgodnych z wykazem decydowali ostatecznie niemieccy pracownicy Urz\u0119du Stanu Cywilnego i prawdopodobnie od ich osobistej decyzji zale\u017ca\u0142o to, czy ka\u017cde polskie dziecko nosi\u0142o imi\u0119 z listy oraz drugie obligatoryjne imi\u0119. W ka\u017cdy razie, nie wszystkie dzieci urodzone na obszarze Kraju Warty po listopadzie 1941 r. nosi\u0142y jedno z wskazanych imion. Nie ma pewno\u015bci, czy wynika\u0142o to z celowych dzia\u0142a\u0144 urz\u0119dnik\u00f3w czy te\u017c nieznajomo\u015bci prawa. Kwestia ta wymaga niew\u0105tpliwie dalszych bada\u0144.<\/p>\n

Poni\u017cej publikujemy czterostronicow\u0105 list\u0119 imion dla polskich dzieci. List\u0119 t\u0119 odnaleziono tu\u017c po wojnie w Urz\u0119dzie Stanu Cywilnego w Poznaniu i przekazano na r\u0119ce Karola Mariana Pospieszalskiego, tw\u00f3rcy sekcji dokumentacyjnej Instytutu Zachodniego. Z tego powodu na stronie pierwszej i trzeciej widnieje jego podpis. Wykaz przechowywany jest obecnie w Archiwum II Wojny \u015awiatowej IZ pod sygn. I. Z. Dok.I-48.<\/p>\n

\"Fot.

Fot. 1. Wykaz imion. \u0179r\u00f3d\u0142o: I.Z. Dok. I-48.<\/p><\/div>\n

\"Fot.

Fot. 1b. Wykaz imion. \u0179r\u00f3d\u0142o: I.Z. Dok. I-48.<\/p><\/div>\n

\"Fot.

Fot. 1c. Wykaz imion. \u0179r\u00f3d\u0142o: I.Z. Dok. I-48.<\/p><\/div>\n

\"Fot.

Fot. 1d. Wykaz imion. \u0179r\u00f3d\u0142o: I.Z. Dok. I-48.<\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

\n

\u201eZ Archiwum Instytutu Zachodniego\u201d jest internetow\u0105 seri\u0105 wydawnicz\u0105 Instytutu Zachodniego. W jej ramach prezentowane s\u0105 dokumenty i materia\u0142y pochodz\u0105ce z bogatego zasobu Archiwum II Wojny \u015awiatowej IZ.
\n<\/strong><\/p>\n

Pobierz jako .pdf:<\/strong> \u00a0„Z Archiwum Instytutu Zachodniego”, nr 15\/2017: „Wykaz imion dla polskich dzieci”<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pierwszego listopada 1941 r. namiestnik Rzeszy w Kraju Warty Arthur Greiser opublikowa\u0142 rozporz\u0105dzenie o obowi\u0105zku nadawania dzieciom polskim imion wy\u0142\u0105cznie na podstawie przygotowanego wykazu. Wykaz ten [\u2026]<\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":332,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[22,85,65,10,68],"class_list":["post-331","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","tag-arthur-greiser","tag-germanizacja","tag-heinrich-himmler","tag-kraj-warty","tag-wykaz-imion"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/331","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=331"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/331\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":801,"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/331\/revisions\/801"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/media\/332"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=331"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=331"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=331"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}