{"id":1566,"date":"2023-04-14T10:43:54","date_gmt":"2023-04-14T08:43:54","guid":{"rendered":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/?p=1566"},"modified":"2023-04-14T10:43:54","modified_gmt":"2023-04-14T08:43:54","slug":"otwarcie-niemieckiego-garnizonu-wojskowego-w-koscianie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/2023\/04\/14\/otwarcie-niemieckiego-garnizonu-wojskowego-w-koscianie\/","title":{"rendered":"Otwarcie niemieckiego garnizonu wojskowego w Ko\u015bcianie w 1940 roku"},"content":{"rendered":"\r\n

W sobot\u0119, 20 kwietnia 1940 r., w ramach og\u00f3lnoniemieckich obchod\u00f3w urodzin Hitlera, odby\u0142o si\u0119 w okupowanym Ko\u015bcianie (Kosten<\/em>) uroczyste otwarcie garnizonu dla Zapasowego Batalionu Piechoty (Infanterie-Ersatz-Bataillon<\/em>). Dla swoich cel\u00f3w Wehrmacht przej\u0105\u0142 znajduj\u0105cy si\u0119 w centrum miasta rozleg\u0142y kompleks zlikwidowanego szpitala psychiatrycznego. <\/strong><\/p>\r\n

W pa\u017adzierniku 1939 r. w ko\u015bcia\u0144skim szpitalu znajdowa\u0142o si\u0119 ok. 600 chorych. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich zosta\u0142a zg\u0142adzona w drugiej po\u0142owie stycznia 1940 r. w ramach akcji \u201eT-4\u201d, czyli mordowania os\u00f3b uznanych za \u201eniezdatne do \u017cycia\u201d. Pacjent\u00f3w wywieziono do lasu pod Jarogniewicami, gdzie zostali zagazowani w specjalnie przygotowanych samochodach. Mordy kontynuowano w kolejnych tygodniach. W lutym i marcu 1940 r. sprowadzano do Ko\u015bciana pacjent\u00f3w z zak\u0142ad\u00f3w psychiatrycznych z terenu Niemiec i r\u00f3wnie\u017c u\u015bmiercono. Historycy szacuj\u0105, \u017ce w ten spos\u00f3b zamordowanych zosta\u0142o ponad trzy tys. os\u00f3b. Podobny los spotka\u0142 nerwowo i umys\u0142owo chorych z innych o\u015brodk\u00f3w na terenie Kraju Warty, m.in. w Owi\u0144skach k. Poznania, Dziekance k. Gniezna oraz Warcie k. Sieradza.<\/p>\r\n

Zaledwie kilka tygodni po zako\u0144czeniu akcji w budynkach dawnego szpitala skoszarowani zostali kadeci oraz kadra wyk\u0142adowcza, poniewa\u017c najpewniej jeszcze w 1940 r. w koszarach umiejscowiono Szko\u0142\u0119 Podoficersk\u0105 Wojsk L\u0105dowych (Unteroffiziervorschule des Heeres<\/em>). Wyk\u0142ady odbywa\u0142y si\u0119 w budynku dawnego Gimnazjum (obecnie Liceum im. Oskara Kolberga), znajduj\u0105cego si\u0119 naprzeciw g\u0142\u00f3wnego wej\u015bcie na teren koszar.<\/p>\r\n

Uroczysto\u015bciom otwarcia garnizonu nadano pompatyczny i propagandowy charakter. Przybyli na ni\u0105 Arthur Greiser, namiestnik Rzeszy i gauleiter w Kraju Warty, oraz genera\u0142 artylerii Walter Petzel, dow\u00f3dca XXI okr\u0119gu wojskowego, obejmuj\u0105cego Warthegau<\/em>. Na rynku w Ko\u015bcianie Petzel wyg\u0142osi\u0142 kr\u00f3tkie przem\u00f3wienie do \u017co\u0142nierzy i mieszka\u0144c\u00f3w Ko\u015bciana, po czym wraz z Greiserem przyj\u0105\u0142 wojskow\u0105 parad\u0119, kt\u00f3ra przesz\u0142a ulicami miasta. Nast\u0119pnie na terenie koszar odby\u0142o si\u0119 uroczyste wci\u0105gni\u0119cie na maszt nazistowskiej flagi. Na tym zako\u0144czy\u0142y si\u0119 oficjalne uroczysto\u015bci.<\/p>\r\n

Prezentujemy wyb\u00f3r kilku fotografii wykonanych dla nazistowskiego dziennika \u201eOstdeutscher Beobachter\u201d. Przechowywane by\u0142y one w podr\u0119cznym archiwum prasowym Okr\u0119gowego Urz\u0119du Prasowego dla Kraju Warty i dotychczas ich nie publikowano. Nawet w niemieckich relacjach prasowych przedrukowano tylko jedn\u0105 z kilkunastu wykonanych w\u00f3wczas fotografii. Na zdj\u0119ciach wida\u0107 przede wszystkim najwa\u017cniejszych niemieckich funkcjonariuszy, przede wszystkim gen. Petzla (w okularach) i Greisera. Fotograf uwieczni\u0142 oficjalny, jak i nieoficjalny przebieg uroczysto\u015bci \u2013 od przem\u00f3w, przez parad\u0119 wojskow\u0105, zwiedzanie kompleksu nowego garnizonu, po obiad. Zw\u0142aszcza uj\u0119cia z obiadu s\u0105 raczej czym\u015b rzadko spotykanym, a z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 nigdy tego rodzaju fotografie nie by\u0142y publikowane w prasie. Warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na wygl\u0105d ulic, np. niemieckie szyldy sklep\u00f3w z polskimi nazwiskami (by\u0142o to typowe rozwi\u0105zanie dla skonfiskowanych przez Niemc\u00f3w sklep\u00f3w) oraz nazistowski wystr\u00f3j miasta. Wszystkie te zdj\u0119cia przechowywane s\u0105 obecnie w Archiwum II Wojny \u015awiatowej IZ pod sygn. IZ Dok. IV-171.<\/p>\r\n

\"\"<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

\"\"<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

\"\"<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

\"\"<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

\"\"<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

\"\"<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

\"\"<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

\"\"<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

\"\"<\/p>\r\n

Fot. 1-9.<\/strong> Nazistowskie uroczysto\u015bci otwarcia garnizonu (IZ Dok. IV-171)<\/p>\r\n

Ponadto zamieszczamy kopi\u0119 protoko\u0142u z przes\u0142uchania w 1945 r. doktora Oskara Bielawskiego, przed- i powojennego dyrektora szpitala w Ko\u015bcianie. Dokument ten r\u00f3wnie\u017c znajduje si\u0119 w zasobie archiwalnym Instytutu Zachodniego (IZ Dok. III-42).<\/p>\r\n

\"\"<\/p>\r\n

Fot. 10. <\/strong>Zeznanie Oskara Bielawskiego (IZ Dok. III-42)<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

\r\n

\u201eZ Archiwum Instytutu Zachodniego\u201d jest internetow\u0105 seri\u0105 wydawnicz\u0105 Instytutu Zachodniego. W jej ramach prezentowane s\u0105 dokumenty i materia\u0142y pochodz\u0105ce z bogatego zasobu Archiwum II Wojny \u015awiatowej IZ.<\/strong><\/p>\r\n

Pobierz jako .pdf: \u00a0<\/strong>„Z Archiwum Instytutu Zachodniego”, nr 37\/2023: Otwarcie niemieckiego garnizonu wojskowego w Ko\u015bcianie<\/a>.<\/a><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

\r\n

 <\/p>\r\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W sobot\u0119, 20 kwietnia 1940 r., w ramach og\u00f3lnoniemieckich obchod\u00f3w urodzin Hitlera, odby\u0142o si\u0119 w okupowanym Ko\u015bcianie (Kosten) uroczyste otwarcie garnizonu dla Zapasowego Batalionu Piechoty (Infanterie-Ersatz-Bataillon). [\u2026]<\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1561,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[137,22,136,10,129,73],"class_list":["post-1566","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","tag-akcja-t-4","tag-arthur-greiser","tag-koscian","tag-kraj-warty","tag-walter-petzel","tag-wehrmacht"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1566","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1566"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1566\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1574,"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1566\/revisions\/1574"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1561"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1566"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1566"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1566"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}