{"id":131,"date":"2016-06-02T13:11:10","date_gmt":"2016-06-02T11:11:10","guid":{"rendered":"http:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/?p=131"},"modified":"2021-05-24T09:50:54","modified_gmt":"2021-05-24T07:50:54","slug":"heinz-von-heydebrand-przyczynek-do-charakterystyki-losow-niemieckiego-wlasciciela-ziemskiego-nr-4-2016","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/2016\/06\/02\/heinz-von-heydebrand-przyczynek-do-charakterystyki-losow-niemieckiego-wlasciciela-ziemskiego-nr-4-2016\/","title":{"rendered":"Heinz von Heydebrand. Przyczynek do charakterystyki los\u00f3w niemieckiego w\u0142a\u015bciciela ziemskiego"},"content":{"rendered":"

W Archiwum II Wojny \u015awiatowej Instytutu Zachodniego pod sygnatur\u0105 I.Z. Dok. I \u2013 833 zgromadzono dokumentacj\u0119 zwi\u0105zan\u0105 z Heinzem von Heydebrandem, ostatnim w\u0142a\u015bcicielem maj\u0105tku Osieczna pod Lesznem. W\u015br\u00f3d materia\u0142\u00f3w znalezionych po 1945 r. w osieckim zamku i przekazanych Instytutowi Zachodniemu znajduje si\u0119 korespondencja Heinza von Heydebranda i jego \u017cony Marie Luise z niemieckimi i polskimi urz\u0119dami, prywatne dokumenty takie jak legitymacje cz\u0142onkowskie oraz paszport Rzeczypospolitej Polskiej, akt \u015blubu Heydebrand\u00f3w i akt narodzin ich syna oraz r\u00f3\u017cne odznaczenia. Daj\u0105 one wgl\u0105d w \u017cycie i dzia\u0142alno\u015b\u0107 niemieckiego w\u0142a\u015bciciela Osiecznej w okresie mi\u0119dzywojennym i w latach II wojny \u015bwiatowej.<\/strong><\/p>\n

Rodzina von Heydebrand und der Lasa pochodzi\u0142a z Dolnego \u015al\u0105ska. Wed\u0142ug rodzinnej legendy ich przodkowie brali udzia\u0142 w bitwie pod Legnic\u0105 w 1241 r. W nagrod\u0119 za m\u0119stwo otrzyma\u0107 mieli od \u015bwi\u0119tej Jadwigi, \u017cony ksi\u0119cia Henryka Brodatego, prawo do umieszczenia w herbie piastowskiej korony. Maj\u0105tki von Heydebrand\u00f3w znajdowa\u0142y si\u0119 przede wszystkim na \u015al\u0105sku i w Wielkopolsce.<\/p>\n

Od 1884 r. do rodu nale\u017ca\u0142a r\u00f3wnie\u017c Osieczna. Von Heydebrand byli ostatnimi w\u0142a\u015bcicielami d\u00f3br osiecze\u0144skich. Ich pierwszym dziedzicem z tego niemieckiego rodu by\u0142 Heinrich, syn Tassila von Heydebrand und der Lasa. Tassilo von Heydebrand (ur. 1818 r.) by\u0142 bez w\u0105tpienia najwybitniejszym przedstawicielem rodziny. W latach 1845\u20131864 pe\u0142ni\u0142 s\u0142u\u017cb\u0119 dyplomatyczn\u0105 u kr\u00f3l\u00f3w pruskich Fryderyka Wilhelma IV i Wilhelma I. Zas\u0142yn\u0105\u0142 jednak przede wszystkim jako mi\u0142o\u015bnik i wybitny znawca szach\u00f3w oraz w\u0142a\u015bciciel jednej z wi\u0119kszych w owym czasie kolekcji manuskrypt\u00f3w, starodruk\u00f3w i ksi\u0105\u017cek na temat szach\u00f3w. By\u0142 r\u00f3wnie\u017c wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielem Berli\u0144skiej Plejady, grupy prekursor\u00f3w szach\u00f3w niemieckich. Pod koniec \u017cycia Tassila von Heydebranda ca\u0142a jego imponuj\u0105ca biblioteka szachowa zosta\u0142a przewieziona do zamku w Osiecznej. Tam te\u017c Tassilo von Heydebrand zmar\u0142 w 1899 r. i spocz\u0105\u0142 na miejscowym cmentarzu ewangelickim.<\/p>\n

W\u00f3wczas od kilku lat maj\u0105tkiem zarz\u0105dza\u0142 ju\u017c jego syn, Heinrich von Heydebrand (ur. 1861 r.). Pod jego nadzorem przeprowadzono gruntown\u0105 przebudow\u0119 zamku, kt\u00f3rej budowla zawdzi\u0119cza sw\u00f3j obecny kszta\u0142t. W okresie I wojny \u015bwiatowej w zamku funkcjonowa\u0142 lazaret.<\/p>\n

W okresie powstania wielkopolskiego zamek by\u0142 siedzib\u0105 sztabu powsta\u0144czego. Po \u015bmierci Heinricha von Heydebranda w 1924 r. maj\u0105tek odziedziczy\u0142 po nim jego jedyny syn Heinz. Heinrich (Heinz) Tassilo Karl Matthias von Heydebrand und der Lassa, jak brzmia\u0142o jego pe\u0142ne nazwisko, przyszed\u0142 na \u015bwiat w Dre\u017anie w 1896 r. Dzieci\u0144stwo i pierwsze lata nauki sp\u0119dzi\u0142 w zamku w Osiecznej. W 1909 r. rozpocz\u0105\u0142 nauk\u0119 w Szkole Rycerskiej w Brandenburgu nad Havel\u0105. Edukacj\u0119 zako\u0144czy\u0142 w 1914 r. Po wybuchu I wojny \u015bwiatowej osiemnastoletni Heinz wyruszy\u0142 jako ochotnik na front francuski. 16 czerwca 1915 r. otrzyma\u0142 Krzy\u017c \u017belazny oraz awans na porucznika. Ranny na froncie sp\u0119dzi\u0142 dalsze dwa lata wojny na rekonwalescencji w Osiecznej. W lipcu 1917 roku powierzono mu natomiast stanowisko wychowawcy w szkole kadet\u00f3w w Pl\u00f6n w p\u00f3\u0142nocnych Niemczech. 1 pa\u017adziernika 1917 r. zosta\u0142 zdemobilizowany.<\/p>\n

Po zako\u0144czeniu wojny dziedzic Osiecznej podj\u0105\u0142 studia na kierunku rolnictwo na uniwersytecie we Wroc\u0142awiu. Do rodzinnego maj\u0105tku powr\u00f3ci\u0142 po \u015bmierci ojca. W 1927 r. dobra ziemskie von Heydebrand\u00f3w zosta\u0142y rozparcelowane. Nowy w\u0142a\u015bciciel musia\u0142 odda\u0107 na cele reformy rolnej 400 ha (ok. 20%) u\u017cytk\u00f3w rolnych. Oznacza\u0142o to du\u017ce straty dla Niemca. W zwi\u0105zku z tym, jak podaje Maria \u0141uczak, badaczka dziej\u00f3w rodziny von Heydebrand by\u0142 zmuszony do sprzeda\u017cy cz\u0119\u015bci kolekcji szachowej dziadka oraz niekt\u00f3rych r\u0119kopis\u00f3w i starodruk\u00f3w, kt\u00f3re nale\u017ca\u0142y do Tassila von Heydebranda. Kolejny obowi\u0105zek parcelacji nieruchomo\u015bci ziemskich von Heydebrand\u00f3w \u201epo\u0142o\u017cnych w pasie granicznym\u201d zosta\u0142 na\u0142o\u017cony przez ministra rolnictwa w sierpniu 1939 r. Ze wzgl\u0119du na wybuch wojny nie zosta\u0142 on jednak wykonany. Mimo okresowych k\u0142opot\u00f3w finansowych Heinz von Heydebrand uchodzi\u0142 za dobrego gospodarza. Zarz\u0105dzany przez niego maj\u0105tek specjalizowa\u0142 si\u0119 w produkcji krochmalu oraz trzciny na pokrycia dachowe.<\/p>\n

Poza gospodarowaniem w\u0142a\u015bciciel Osiecznej aktywnie uczestniczy\u0142 w \u017cyciu politycznym i spo\u0142ecznym mniejszo\u015bci niemieckiej w Polsce. By\u0142 cz\u0142onkiem Zjednoczenia Niemieckiego w Sejmie i Senacie dla Pozna\u0144skiego, Okr\u0119gu Noteci i Pomorza, najsilniejszej politycznej organizacji mniejszo\u015bci niemieckiej w Polsce, oraz Zachodniopolskiego Towarzystwa Rolniczego, jednej z bardziej wp\u0142ywowych i wa\u017cniejszych organizacji bran\u017cowych rolnik\u00f3w niemieckich w Wielkopolsce. Ponadto by\u0142 prezesem rady nadzorczej Mleczarni Niemieckiej w Lesznie oraz cz\u0142onkiem zarz\u0105du lokalnej Kasy Oszcz\u0119dno\u015bciowo – Po\u017cyczkowej. Heinz von Heydebrand za\u0142o\u017cy\u0142 w Osiecznej r\u00f3wnie\u017c prywatn\u0105 szko\u0142\u0119 niemieck\u0105.<\/p>\n

\"Fot.

Fot. 1. Akt przyj\u0119cia do Zakonu Joannit\u00f3w. \u0179r\u00f3d\u0142o: I.Z. Dok I \u2013833.<\/p><\/div>\n

Podobnie jak jego przodkowie nale\u017ca\u0142 te\u017c do Zakonu Joannit\u00f3w (jego protestanckiej ga\u0142\u0119zi), w kt\u00f3rego szeregi zosta\u0142 przyj\u0119ty w 1926 r. W 1936 r. Heinz po\u015blubi\u0142 Marie-Luise Ad\u0119 Johann\u0119 von Schlieffen, c\u00f3rk\u0119 w\u0142a\u015bcicieli maj\u0105tku Wioska ko\u0142o Rakoniewic. Jej ojciec Hermann von Schlieffen nale\u017ca\u0142 do elity pruskiego korpusu oficerskiego. Zgin\u0105\u0142 na froncie wschodnim w 1915 r. Po \u015blubie ma\u0142\u017conkowie zamieszkali w zamku w Osiecznej, modernizuj\u0105c rezydencj\u0119. Halina Kiry\u0142owa Sosnowska, \u017cona jednego z tw\u00f3rc\u00f3w Instytutu Zachodniego i \u201ePrzegl\u0105du Zachodniego\u201d \u2013 Kiry\u0142a Sosnowskiego, w spisanych wiele lat po wojnie wspomnieniach nast\u0119puj\u0105co opisa\u0142a \u017cycie ma\u0142\u017conk\u00f3w w zamku:<\/p>\n

\u201eW okresie mi\u0119dzywojennym, pozornie lojalni wobec Polski, go\u015bcili w pa\u0142acu osobisto\u015bci z \u017cycia politycznego, urz\u0105dzali oficjalne przyj\u0119cia, zjazdy, polowania\u201d.<\/p><\/blockquote>\n

\"\"

Fot. 2. Karta pocztowa z wizerunkiem zamku osieckiego. \u0179r\u00f3d\u0142o: I.Z. Dok I \u2013833.<\/p><\/div>\n

Idyll\u0119 w Storchnest, Bocianim Gnie\u017adzie, jak Niemcy nazywali Osieczn\u0105, zako\u0144czy\u0142 wybuch II wojny \u015bwiatowej. W pierwszych dniach wrze\u015bnia 1939 r. von Heydebrandowie zostali internowani i wywiezieni wnieznanym kierunku. Po 10 dniach powr\u00f3cili do swojego maj\u0105tku, kt\u00f3ry tymczasem zosta\u0142 spl\u0105drowany.<\/p>\n

Nic nie wiadomo o tym, aby przed wybuchem wojny Heinz von Heydebrand sympatyzowa\u0142 z ruchem nazistowskim. Niemniej po jej rozpocz\u0119ciu w pe\u0142ni zaanga\u017cowa\u0142 si\u0119 w dzia\u0142alno\u015b\u0107 polityczn\u0105 i opowiedzia\u0142 si\u0119 (wraz ze swoj\u0105 ma\u0142\u017conk\u0105) po stronie nazist\u00f3w. 28 wrze\u015bnia 1939 r. von Heydebrand zapisa\u0142 si\u0119 do leszczy\u0144skiego oddzia\u0142u \u201esamoobrony\u201d (Selbstschutz), niemieckiej organizacji paramilitarnej z\u0142o\u017conej z cz\u0142onk\u00f3w mniejszo\u015bci niemieckiej wykazuj\u0105cej si\u0119 szczeg\u00f3lnym okrucie\u0144stwem wobec ludno\u015bci polskiej.<\/p>\n

Wspiera\u0142 tak\u017ce t\u0119 organizacj\u0119 finansowo, przekazuj\u0105c przynajmniej raz sum\u0119 2 tys. z\u0142. Jako cz\u0142onek Selbstschutzu von Heydebrand skierowa\u0142 1 listopada 1939 r. wniosek o przyj\u0119cie do SS. W grudniu 1939 r. zosta\u0142 w\u0142\u0105czony w szeregi cz\u0142onk\u00f3w tej siej\u0105cej terror w\u015br\u00f3d ludno\u015bci cywilnej organizacji. W kwietniu 1941 r. von Heydebrand otrzyma\u0142 awans i zosta\u0142 mianowany starszym sier\u017cantem SS. Od 1 lipca 1941 r. by\u0142 referentem prasowym oddzia\u0142u SS o oznaczeniu II\/109, stacjonuj\u0105cego w Gnie\u017anie.<\/p>\n

\"Fot.

Fot. 3. Legitymacja starszego sier\u017canta SS Heinza von Heydebranda. \u0179r\u00f3d\u0142o: I.Z. Dok I \u2013833. Warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, i\u017c nazwisko \u201eHeydebrand\u201d napisane zosta\u0142o z b\u0142\u0119dem. Na rewersie legitymacji znajduje si\u0119 faksymile podpisu Heinricha Himmlera, przyw\u00f3dcy SS.<\/p><\/div>\n

Najp\u00f3\u017aniej od lutego 1941 r. Niemiec by\u0142 te\u017c dzia\u0142aczem partii nazistowskiej. Co wi\u0119cej, zamek w Osiecznej sta\u0142 si\u0119 siedzib\u0105 lokalnej NSDAP.<\/p>\n

Ponadto Heydebrand, mi\u0142o\u015bnik motoryzacji, nale\u017ca\u0142 od lipca 1941 r. do Narodowosocjalistycznego Korpusu Motorowego, pomocniczej organizacji NSDAP, kt\u00f3ra szkoli\u0142a kierowc\u00f3w i wspiera\u0142a jednostki pancerne i zmotoryzowane armii niemieckiej. Von Heydebrandowie utrzymywali r\u00f3wnie\u017c stosunki towarzyskie z nazistowsk\u0105 elit\u0105 partyjn\u0105. W czerwcu 1942 r. go\u015bciem w zamku by\u0142 minister spraw wewn\u0119trznych Rzeszy Wilhelm Frick. Osieczn\u0105 odwiedza\u0142 tak\u017ce namiestnik Rzeszy w Kraju Warty Arthur Greiser.<\/p>\n

Heinz von Heydebrand s\u0142u\u017cy\u0142 r\u00f3wnie\u017c na froncie. Do Wehrmachtu zosta\u0142 wcielony w listopadzie 1940 r. Niestety nie zachowa\u0142y si\u0119 informacje o miejscu i rodzaju odbywanej przez niego s\u0142u\u017cby. W grudniu 1943 r. von Heydebrand otrzyma\u0142 datowany na 1 wrze\u015bnia 1943 r. Krzy\u017c Zas\u0142ugi Wojennej 2 klasy.<\/p>\n

\"Fot.

Fot. 4. Krzy\u017c Zas\u0142ugi Wojennej dla von Heydebranda. \u0179r\u00f3d\u0142o: I.Z. Dok I \u2013833. Warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, i\u017c nazwisko \u201eHeydebrand\u201d ponownie napisane zosta\u0142o z b\u0142\u0119dem.<\/p><\/div>\n

Mimo swego zaanga\u017cowania w ruch nazistowski ma\u0142\u017conkowie przez ca\u0142y okres wojny byli n\u0119kani przez policj\u0119 niemieck\u0105. Przyczyn\u0105 tego by\u0142y donosy dotycz\u0105ce postawy politycznej Heinza von Heydebranda w okresie mi\u0119dzywojennym oraz jego pochodzenia. Ich autorem by\u0142 baron August Ferdynand von Leesen z pobliskiego Drzeczkowa. Von Leesen zarzuca\u0142 Heinzowi von Heydebrandowi przede wszystkim \u201eniearyjskie\u201d pochodzenie, twierdz\u0105c, \u017ce jego przodkowie byli \u017bydami. Ponadto oskar\u017ca\u0142 go o propolskie sympatie. Przypuszcza\u0107 nale\u017cy, i\u017c denuncjacje te by\u0142y najpewniej motywowane pobudkami ekonomicznymi \u2013von Leesen chcia\u0142 przej\u0105\u0107 dobra osiecze\u0144skie. Jednak jego pom\u00f3wienia mia\u0142y powa\u017cne konsekwencje. Najp\u00f3\u017aniej w 1942 r. ruszy\u0142o policyjne \u015bledztwo przeciwko von Heydebrandowi dotycz\u0105ce jego politycznej dzia\u0142alno\u015bci. Pracownicy maj\u0105tku i znajomi ma\u0142\u017conk\u00f3w byli wzywani przez s\u0142u\u017cby policyjne jako \u015bwiadkowie w sprawie zbadania \u201enastawienia politycznego\u201d von Heydebrand\u00f3w w okresie mi\u0119dzywojennym i ich stosunku do niemiecko\u015bci.<\/p>\n

R\u00f3wnocze\u015bnie w SS podj\u0119to wewn\u0119trzne dochodzenie w sprawie pochodzenia Heinza von Heydebranda. Niemiec broni\u0142 si\u0119 przed zarzutami, stanowczo zaprzeczaj\u0105c podejrzeniom o \u017cydowsk\u0105 narodowo\u015b\u0107 swoich przodk\u00f3w. W pi\u015bmie zaadresowanym do Kurta Radtke, adiutanta ministra spraw wewn\u0119trznych Rzeszy oraz cz\u0142onka sztabu nadokr\u0119gu SS w Poznaniu, pisa\u0142, i\u017c te oszczerstwa i mo\u017cliwo\u015b\u0107 usuni\u0119cia z szereg\u00f3w SS oznacza\u0107 b\u0119d\u0105 \u201ez\u0142amanie ca\u0142ego mojego \u017cycia \u2013 mojego powa\u017cania \u2013 mojej pozycji\u201d.<\/p>\n

Wyra\u017anie zdruzgotany przypomina\u0142 o swoim zaanga\u017cowaniu w I wojnie \u015bwiatowej, o sumiennym wype\u0142nieniu obowi\u0105zk\u00f3w Niemca w ci\u0105gu 20 lat istnienia \u201etzw. pa\u0144stwa polskiego\u201d oraz o gotowo\u015bci podj\u0119cia dzie\u0142a \u201ebudowy\u201d niemiecko\u015bci po \u201euwolnieniu\u201d tych ziem przez Hitlera. Jego list pozosta\u0142 jednak bez odpowiedzi.<\/p>\n

W grudniu 1942 r. Heinz von Heydebrand zosta\u0142 na osobiste polecenie Himmlera usuni\u0119ty z SS. W marcu 1943 r. wspomniany ju\u017c Radtke poinformowa\u0142 Marie-Luise von Heydebrand, z kt\u00f3r\u0105 by\u0142 w przyjacielskich stosunkach, i\u017c w wyniku bada\u0144 genealogicznych przeprowadzonych przez pracownik\u00f3w SS stwierdzono, \u017ce jeden z przodk\u00f3w jej m\u0119\u017ca by\u0142a \u201emiesza\u0144cem \u017cydowskim I stopnia\u201d. \u015aledztwo dotycz\u0105ce postawy politycznej ma\u0142\u017conk\u00f3w toczy\u0142o si\u0119 na pewno do ko\u0144ca 1943 r. Nie wiadomo niestety jaki by\u0142 jego efekt. Wydaje si\u0119 jednak, i\u017c poza usuni\u0119ciem z szereg\u00f3w SS von Heydebranda nie dotkn\u0119\u0142y wi\u0119ksze represje. Nale\u017cy mie\u0107 na uwadze chocia\u017cby to, \u017ce w grudniu tego roku Niemiec otrzyma\u0142 odznaczenie za s\u0142u\u017cb\u0119 w Wehrmachcie.<\/p>\n

Niejasna pozostaje r\u00f3wnie\u017c kwestia stosunku von Heydebrand\u00f3w do Polak\u00f3w w okresie okupacji. Najwi\u0119cej kontrowersji budzi udzia\u0142 Heinza von Heydebranda w publicznych egzekucjach polskich mieszka\u0144c\u00f3w miasteczka przeprowadzonych w pa\u017adzierniku 1939 r. przez oddzia\u0142y specjalne SS. Wysuwany po wojnie zarzut, i\u017c von Heydebrand wskaza\u0142 osoby do rozstrzelania, nie znajduje jednoznacznego potwierdzenia.<\/p>\n

Jednak\u017ce jak wynika z dziennika von Heydebranda, kt\u00f3ry jest obecnie zdeponowany w Archiwum Pa\u0144stwowym w Poznaniu, Niemiec bra\u0142 najprawdopodobniej udzia\u0142 w spotkaniu oddzia\u0142u Selbstschutzu, kt\u00f3rego by\u0142 cz\u0142onkiem, z niemieckimi w\u0142adzami miasta w dniu egzekucji. By\u0142 r\u00f3wnie\u017c prawdopodobnie \u015bwiadkiem rozstrzelania trzech Polak\u00f3w. Lakoniczny wpis w dzienniku pod dat\u0105 21 pa\u017adziernika 1939 r. brzmi nast\u0119puj\u0105co: \u201eGodz. 8.00 przybycie Selbstschutzu do magistratu. Na Rynku rozstrzelanie pierwszych 3 buntowniczo nastawionych Polak\u00f3w\u201d.<\/p>\n

W styczniu 1945 r. von Heydebrandowie w obawie przed nacieraj\u0105c\u0105 Armi\u0105 Czerwon\u0105 uciekli z Osiecznej. Osiedli w Bawarii. Heinz von Heydebrand zmar\u0142 w 1981 r. Pozostawi\u0142 po sobie jedynego syna \u2013 Heinza Tassilo von Heydebranda, kt\u00f3ry urodzi\u0142 si\u0119 w czasie wojny w 1941 r.<\/p>\n

Po zako\u0144czeniu wojny ogo\u0142ocony z mebli i sprz\u0119t\u00f3w zamek von Heydebrand\u00f3w przeszed\u0142 na w\u0142asno\u015b\u0107 nowo utworzonego Instytutu Zachodniego. W 1956 r. przej\u0119\u0142a go Polska Akademia Nauk, kt\u00f3ra zorganizowa\u0142a w nim dom pracy tw\u00f3rczej. Trzy lata p\u00f3\u017aniej, w 1959 r., zamek osiecki zaadaptowany zosta\u0142 na cele lecznicze. Obecnie mie\u015bci si\u0119 w nim Szpital Rehabilitacyjno \u2013 Leczniczy dla Dzieci i M\u0142odzie\u017cy.<\/p>\n

Biblioteka szachowa, korespondencja rodzinna oraz r\u00f3\u017cne prywatne i rodzinne dokumenty von Heydebrand\u00f3w zosta\u0142y przekazane trzem instytucjom. Kolekcja szachowa oraz korespondencja rodzinna znajduje si\u0119 w Bibliotece K\u00f3rnickiej PAN. Cz\u0119\u015b\u0107 korespondencji prywatnej i rodzinnej wraz z aktami gospodarczo\u2013administracyjnymi przekazano Archiwum Pa\u0144stwowemu w Poznaniu. Pozosta\u0142\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 korespondencji oraz dokument\u00f3w, nale\u017c\u0105cych do rodziny, powierzono, jak ju\u017c zosta\u0142o wspomniane, Instytutowi Zachodniemu.<\/p>\n

\n

\u201eZ Archiwum Instytutu Zachodniego\u201d jest internetow\u0105 seri\u0105 wydawnicz\u0105 Instytutu Zachodniego. W jej ramach prezentowane s\u0105 dokumenty i materia\u0142y pochodz\u0105ce z bogatego zasobu Archiwum II Wojny \u015awiatowej IZ. Seria podzielona zosta\u0142a na \u201eDokumenty\u201d oraz \u201eMateria\u0142y\u201d.<\/strong><\/p>\n

Pobierz jako .pdf:<\/strong> \u201eZ Archiwum Instytutu Zachodniego”, nr 4\/2016: \u201eHeinz von Heydebrand. Przyczynek do charakterystyki los\u00f3w niemieckiego w\u0142a\u015bciciela ziemskiego”<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W Archiwum II Wojny \u015awiatowej Instytutu Zachodniego pod sygnatur\u0105 I.Z. Dok. I \u2013 833 zgromadzono dokumentacj\u0119 zwi\u0105zan\u0105 z Heinzem von Heydebrandem, ostatnim w\u0142a\u015bcicielem maj\u0105tku Osieczna pod [\u2026]<\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":132,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[23,24,83],"class_list":["post-131","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","tag-heinz-von-heydebrand","tag-majatek-osieczna","tag-ss"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/131","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=131"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/131\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1378,"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/131\/revisions\/1378"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/media\/132"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=131"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=131"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=131"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}