{"id":1228,"date":"2021-03-17T18:18:42","date_gmt":"2021-03-17T17:18:42","guid":{"rendered":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/?p=1228"},"modified":"2021-03-17T20:13:40","modified_gmt":"2021-03-17T19:13:40","slug":"dzien-wehrmachtu-w-poznaniu-nr-29-2021","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/2021\/03\/17\/dzien-wehrmachtu-w-poznaniu-nr-29-2021\/","title":{"rendered":"Dzie\u0144 Wehrmachtu w Poznaniu"},"content":{"rendered":"

W niedziel\u0119, 17 marca 1940 r., odby\u0142 si\u0119 w Poznaniu, stolicy Kraju Warty, po raz pierwszy Dzie\u0144 Wehrmachtu (Tag der Wehrmacht<\/em>). \u015awi\u0119to to mia\u0142o s\u0142u\u017cy\u0107 zbli\u017ceniu mieszka\u0144c\u00f3w miasta z niemieckimi \u017co\u0142nierzami. Nazistowska prasa nazywa\u0142a je wr\u0119cz \u201e\u017cywym pomnikiem trwa\u0142ego zwi\u0105zku armii z niemieckim ludem\u201d. By\u0142o ono jednak przede wszystkim pokazem si\u0142y wojsk niemieckich stacjonuj\u0105cych w Gauhauptstadt Posen<\/em> oraz symbolem nowego panowania w okupowanym mie\u015bcie i regionie.<\/p>\n

\"\"Fot. 1.<\/strong> Zach\u0119ta do udzia\u0142u w Dniach Wehrmachtu. Napis na pomniku: „Czy\u0144 swoj\u0105 powinno\u015b\u0107 w Dziele Pomocy Zimowej”.<\/p>\n

Ju\u017c kilka dni wcze\u015bniej konne odzia\u0142y wojska zach\u0119ca\u0142y Niemc\u00f3w do uczestnictwa w Dniu Wehrmachtu. Samo \u015bwi\u0119to przybra\u0142o form\u0119 festynu i rodzinnego pikniku, na kt\u00f3rym prowadzono ponadto zbi\u00f3rk\u0119 pieni\u0119dzy na Dzie\u0142o Pomocy Zimowej (Winterhilfswerk<\/em>).<\/p>\n

W obchodach \u015bwi\u0119ta uczestniczy\u0107 mogli wy\u0142\u0105cznie Niemcy legitymuj\u0105cy si\u0119 wa\u017cnym dowodem osobistym. Dla Polak\u00f3w wst\u0119p by\u0142 wzbroniony. \u201ePolacy nie maj\u0105 w tym dniu nic do szukania\u201d, powtarzano nieustannie w informacjach prasowych.<\/p>\n

\"\"Fot. 2.<\/strong>\u00a0 Jeden z koncert\u00f3w orkiestry wojskowej na pl. Wolno\u015bci.\u00a0<\/p>\n

Centralnym punktem obchod\u00f3w by\u0142 pl. Wolno\u015bci (w\u00f3wczas Wilhelmsplatz). Dla niemieckich mieszka\u0144c\u00f3w miasta otworzono r\u00f3wnie\u017c niekt\u00f3re koszary wojsk niemieckich, m.in. Fort Winiary (Kernwerk<\/em>), koszary piechoty oraz by\u0142e koszary wojsk taborowych przy ul. Grunwaldzkiej (Grenadierkaserne<\/em>; Alte Trainkaserne<\/em>, Tannenbergstra\u00dfe), koszary saper\u00f3w przy ul. Rolnej (Pionierkaserne<\/em>, Ackerstrasse), koszary wojsk obrony przeciwpancernej przy ul. U\u0142a\u0144skiej (Panzerabwehrkaserne<\/em>, Kavallierstrasse) oraz koszary artyleryjskie i park pojazd\u00f3w mechanicznych na So\u0142aczu (Artilleriekaserne<\/em>; Kraftfahrtpark Posen Kuhndorf<\/em>). Z pl. Wolno\u015bci do niekt\u00f3rych miejsc kursowa\u0142 specjalny, bezp\u0142atny omnibus.<\/p>\n

\"\"Fot. 3.<\/strong> Omnibus z pl. Wolno\u015bci do koszar.<\/p>\n

Na zwiedzaj\u0105cych czeka\u0142 szereg atrakcji. Na terenie poszczeg\u00f3lnych obiekt\u00f3w prezentowano sprz\u0119t wojskowy. Odby\u0142y si\u0119 specjalne pokazy zdobytego wyposa\u017cenia Wojska Polskiego. Du\u017cym zainteresowaniem cieszy\u0142y si\u0119 z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 przeja\u017cd\u017cki na motocyklach, czo\u0142gach i innym sprz\u0119cie. Przygotowano tak\u017ce strzelnice. Zwiedzaj\u0105cy mogli postrzela\u0107 \u015blepymi nabojami do karykatur polityk\u00f3w lub te\u017c ostr\u0105 amunicj\u0105 do poruszaj\u0105cej si\u0119 atrapy czo\u0142gu. Nie oby\u0142o si\u0119 r\u00f3wnie\u017c bez zawod\u00f3w sportowych \u2013 czy to gry w pi\u0142k\u0119 no\u017cn\u0105 lub r\u0119czn\u0105; zorganizowano nawet walki bokserskie. W przyjemny nastr\u00f3j wprowadza\u0142y koncerty pie\u015bni wojskowych na \u015bwie\u017cym powietrzu i w klubach wojskowych oraz darmowe posi\u0142ki.<\/p>\n

\"\"Fot. 4.<\/strong> Pokazy sprz\u0119tu wojskowego i \u017co\u0142nierskich umiej\u0119tno\u015bci.<\/p>\n

\"\"Fot. 5.<\/strong> Przeja\u017cdzka.<\/p>\n

\"\"Fot.6.<\/strong> Bardziej tradycyjna forma przyja\u017cd\u017cki.<\/p>\n

\"\"Fot. 7.<\/strong> \u017bo\u0142nierskie akrobacje.<\/p>\n

Na pl. Wolno\u015bci koncert zagra\u0142y orkiestry wojskowe oraz rozdawano Eintopf<\/em> \u2013 groch\u00f3wk\u0119. W samo po\u0142udnie z kolei rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 godzinny pokaz akrobacji powietrznych wykonywanych przez samoloty Luftwaffe. Podsumowaniem obfitego w wydarzenia dnia by\u0142 koncert pie\u015bni wojskowych w halach targowych.<\/p>\n

\"\"Fot. 8.<\/strong> Strzelanie.<\/p>\n

\"\"Fot. 9. <\/strong>Samolot na pl. Wolno\u015bci.<\/p>\n

\"\"Fot. 10.<\/strong> Groch\u00f3wka gotowa!<\/p>\n

\"\"Fot. 11.<\/strong> Wsp\u00f3lny posi\u0142ek.<\/p>\n

Niemcy t\u0142umnie uczestniczyli w wydarzeniu. W Forcie Winiary pojawi\u0142 si\u0119 gauleiter Arthur Greiser, kt\u00f3rego sfotografowano podczas przekazywania pieni\u0119dzy na Dzie\u0142o Pomocy Zimowej. W\u0142adze niemieckie uzna\u0142y zreszt\u0105 obchody Dnia Wehrmachtu za du\u017cy sukces i rok p\u00f3\u017aniej, 23 marca 1941 r. zorganizowano je ponownie.<\/p>\n

\"\"Fot. 12.<\/strong> Arthur Greiser (drugi z lewej) w Forcie Winiary.<\/p>\n

\"\"Fot. 13.<\/strong> Podium w hali tagowej przyozdobione popiersiem Hitlera, flag\u0105 nazistowsk\u0105 i karabinami.\u00a0<\/p>\n

Wydarzenie posiada bogat\u0105 dokumentacj\u0119 fotograficzn\u0105. Blisko 150 fotografii zrobionych z okazji Dnia Wehrmachtu w 1940 r. wchodzi obecnie w sk\u0142ad zasobu archiwalnego Instytutu Zachodniego (pod sygn. IZ Dok. IV-171). Znajdowa\u0142y si\u0119 one w fotograficznym archiwum Okr\u0119gowego Urz\u0119du Prasy (Gaupresseamt<\/em>) w Poznaniu i by\u0142y przeznaczone do publikacji w tytu\u0142ach prasowych. Kilka z nich zosta\u0142o przedrukowanych w najwa\u017cniejszym w Kraju Warty dzienniku \u201eOstdeutscher Beobachter\u201d, gdzie mo\u017cna znale\u017a\u0107 obszerne relacje z przebiegu Dnia Wehrmachtu w Poznaniu (zw\u0142aszcza w numerze z 18.03.1940 r.). Zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 zdj\u0119\u0107 jednak nigdy nie ujrza\u0142a \u015bwiat\u0142a dziennego. Umieszczone tu fotografie publikujemy po raz pierwszy.<\/p>\n

\"\"Fot. 14.<\/strong> Akordeonista przygrywaj\u0105cy go\u015bciom w wojskowej kantynie.<\/p>\n

\n

\u201eZ Archiwum Instytutu Zachodniego\u201d jest internetow\u0105 seri\u0105 wydawnicz\u0105 Instytutu Zachodniego. W jej ramach prezentowane s\u0105 dokumenty i materia\u0142y pochodz\u0105ce z bogatego zasobu Archiwum II Wojny \u015awiatowej IZ.<\/strong><\/p>\n

Pobierz jako .pdf: \u00a0<\/strong>„Z Archiwum Instytutu Zachodniego”, nr 29\/2021: „Dzie\u0144 Wehrmachtu w Poznaniu.”<\/a><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W niedziel\u0119, 17 marca 1940 r., odby\u0142 si\u0119 w Poznaniu, stolicy Kraju Warty, po raz pierwszy Dzie\u0144 Wehrmachtu (Tag der Wehrmacht). \u015awi\u0119to to mia\u0142o s\u0142u\u017cy\u0107 zbli\u017ceniu [\u2026]<\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1238,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[113,10,15,73],"class_list":["post-1228","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","tag-dzien-wehrmachtu","tag-kraj-warty","tag-poznan","tag-wehrmacht"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1228","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1228"}],"version-history":[{"count":19,"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1228\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1272,"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1228\/revisions\/1272"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1238"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1228"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1228"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1228"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}