{"id":1192,"date":"2020-12-21T10:13:01","date_gmt":"2020-12-21T09:13:01","guid":{"rendered":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/?p=1192"},"modified":"2020-12-21T10:13:02","modified_gmt":"2020-12-21T09:13:02","slug":"ilustrowany-kurier-polski-numery-swiateczne-nr-28-2020","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/2020\/12\/21\/ilustrowany-kurier-polski-numery-swiateczne-nr-28-2020\/","title":{"rendered":"„Ilustrowany Kurier Polski” – numery \u015bwi\u0105teczne"},"content":{"rendered":"

Wydawany przez ca\u0142y okres okupacji w Generalnym Gubernatorstwie \u201eIlustrowany Kurier Polski\u201d by\u0142 jednym z tytu\u0142\u00f3w tzw. prasy gadzinowej. Przez poj\u0119cie prasy gadzinowej rozumiemy niemieckie gazety drukowane w j\u0119zyku polskim i skierowane do ludno\u015bci polskiej. Prasa ta tworzona by\u0142a przewa\u017canie przez Polak\u00f3w, ale pod niemieckim nadzorem i \u2013 pod pozorem prasy polskiej \u2013 by\u0142a no\u015bnikiem nazistowskiej propagandy.<\/p>\n

W GG ukazywa\u0142o si\u0119 og\u00f3\u0142em 58 tytu\u0142\u00f3w tego rodzaju prasy w nak\u0142adzie do 700 tys. egzemplarzy dziennie. By\u0142y to dzienniki (np. \u201eGoniec Krakowski\u201d), czasopisma (np. w\u0142a\u015bnie \u201eIlustrowany Kurier Polski\u201d, \u201eFala\u201d), pisma fachowe (np. \u201eWiadomo\u015bci Aptekarskie\u201d, \u201eRolnik\u201d). Tygodnik \u201eIlustrowany Kurier Polski\u201d ukazywa\u0142 si\u0119 w nak\u0142adzie 50 tys. egzemplarzy. Jego pierwszym redaktorem naczelnym i wydawc\u0105 by\u0142 W\u0142odzimierz Szczypczyk, od 1940 r. do 1942 r. Hans Apfel, a p\u00f3\u017aniej niejaki Mirau. Czasopismo wydawane by\u0142o przez koncern prasowy Zeitungsverlag Krakau-Warschau G.m.b.H.<\/em> z siedzib\u0105 w tzw. Pa\u0142acu Prasy przy ul. Wielopole 1 w Krakowie. Przedsi\u0119biorstwo to by\u0142o g\u0142\u00f3wnym wydawc\u0105 niemieckiej prasy propagandowej w GG.<\/p>\n

Omawiany tytu\u0142 przybra\u0142 form\u0119 czasopisma spo\u0142eczno-kulturalnego i literackiego. W tre\u015bci, bazuj\u0105c na do\u015b\u0107 prostym przekazie propagandowym, odwo\u0142ywa\u0142 si\u0119 do niewybrednego czytelnika. W tematach prasowych przewa\u017ca\u0142y doniesienia z frontu, informacje o polityce III Rzeszy i jej sojusznik\u00f3w oraz relacje z r\u00f3\u017cnych wydarze\u0144 artystycznych i \u017cycia codziennego w GG. Charakterystyczne jest, \u017ce by\u0142y one bardzo kr\u00f3tkie, tworzy\u0142o je zaledwie kilka lub kilkana\u015bcie zda\u0144. Poza tym przedrukowywano liczne opowiadania, bajki, listy czytelnik\u00f3w, \u0142amig\u0142\u00f3wki itp. Ubogie tre\u015bci wspierane by\u0142y przez bogat\u0105 szat\u0119 graficzn\u0105 \u2013 liczne zdj\u0119cia, grafiki, rysunki oraz reprodukcje malarskie.<\/p>\n

Cechy te odnajdziemy r\u00f3wnie\u017c w trzech numerach \u201eIlustrowanego Kuriera Polskiego\u201d, kt\u00f3re znajduj\u0105 si\u0119 w Archiwum II Wojny \u015awiatowej IZ (sygn. IZ Dok. I-521). S\u0105 to numery \u015bwi\u0105teczne, kt\u00f3re ukaza\u0142y si\u0119 kolejno w 1941, 1942 oraz 1943 r. Do Archiwum z\u0142o\u017cy\u0142 je prawdopodobnie Karol Marian Pospieszalski, kt\u00f3r\u0105 sp\u0119dzi\u0142 ca\u0142\u0105 okupacj\u0119 w Cz\u0119stochowie i mia\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 zakupu drukowanej w\u00f3wczas prasy.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Fot. 1.<\/strong> Strony tytu\u0142owe \u201eIlustrowanego Kuriera Polskiego\u201d nr 51\/52, 1941 r. oraz nr 52, 1942 r.<\/p>\n

Na stronach tytu\u0142owych \u015bwi\u0105tecznych numer\u00f3w \u201eIlustrowanego Kuriera Polskiego\u201d znajduj\u0105 si\u0119 kolorowe reprodukcje dzie\u0142 malarstwa europejskiego, w tym obrazy o tematyce religijnej. Barwne s\u0105 r\u00f3wnie\u017c zamieszczone w \u015brodku numer\u00f3w fotoreporta\u017ce o \u0142y\u017cwiarstwie (1941 r.), o japo\u0144skiej piosenkarce Takarazuce (1942 r.) oraz \u201eurokach egzotycznego ta\u0144ca\u201d i przygodach barona M\u00fcnchhausena (1943 r.). Pomi\u0119dzy tymi reporta\u017cami umieszczone zosta\u0142y: dla dzieci\u00a0 – przedruki bajek, dla doros\u0142ych \u2013 opowiadania, \u015bpiewnik, listy czytelnik\u00f3w itp. W numerze 1941 r. czytelnik m\u00f3g\u0142 si\u0119 zapozna\u0107 dodatkowo z kr\u00f3tkim reporta\u017cem o robotnikach przymusowych, powracaj\u0105cych na \u015bwi\u0119ta Bo\u017cego Narodzenia do swoich rodzin. Reporta\u017c ten \u2013 ilustrowany twarzami u\u015bmiechni\u0119tych robotnik\u00f3w \u2013 zaczyna si\u0119 nast\u0119puj\u0105co: \u201eNa dworce kolejowe wi\u0119kszych miast Generalnego Gubernatorstwa przybywaj\u0105 od kilku dni specjalne poci\u0105gi z Rzeszy, przewo\u017c\u0105ce Polak\u00f3w \u2013 robotnik\u00f3w rolnych. Robotnicy ci to zaprawione w pracy jednostki, kt\u00f3re od dw\u00f3ch lat s\u0105 zatrudnione w Niemczech, a kt\u00f3rym w uznaniu pilno\u015bci umo\u017cliwiono sp\u0119dzenie kilkutygodniowego urlopu w Generalnym Gubernatorstwie\u201d. Niewiele jest w tych wydaniach tre\u015bci politycznych. W 1941 r. relacjonowano walki na froncie radzieckim, pisz\u0105c: \u201eZnu\u017cone i od dawna zniech\u0119cone beznadziejn\u0105 walk\u0105 coraz to nowe zast\u0119py wzi\u0119tych do niewoli \u017co\u0142nierzy sowieckich brn\u0105 przez \u015bniegi do oboz\u00f3w zbiorowych\u201d. Znalaz\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c opatrzona fotografi\u0105 informacja tego typu: \u201e\u017bo\u0142nierz niemiecki schwyta\u0142 olbrzymi\u0105 ryb\u0119 \u015bwi\u0105teczn\u0105 w postaci ci\u0119\u017ckiego dorsza. B\u0119dzie z niego smaczny k\u0105sek na \u015bwi\u0119ta\u201d. W 1942 r. przedstawiono walki na Kaukazie, a rok p\u00f3\u017aniej zrezygnowano w tego rodzaju relacji.<\/p>\n

Aby lepiej pozna\u0107 charakter pisma udost\u0119pniamy w ca\u0142o\u015bci \u015bwi\u0105teczny numer \u201eIlustrowanego Kuriera Polskiego\u201d z 1943 r.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Fot. 2.<\/strong> \u201eIlustrowany Kurier Polski\u201d nr 52, 1943 r.<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\n

\u201eZ Archiwum Instytutu Zachodniego\u201d jest internetow\u0105 seri\u0105 wydawnicz\u0105 Instytutu Zachodniego. W jej ramach prezentowane s\u0105 dokumenty i materia\u0142y pochodz\u0105ce z bogatego zasobu Archiwum II Wojny \u015awiatowej IZ.<\/strong><\/p>\n

Pobierz jako .pdf: \u00a0<\/strong>„Z Archiwum Instytutu Zachodniego”, nr 28\/2020: „Ilustrowany Kurier Polski – numery \u015bwi\u0105teczne”<\/a><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wydawany przez ca\u0142y okres okupacji w Generalnym Gubernatorstwie \u201eIlustrowany Kurier Polski\u201d by\u0142 jednym z tytu\u0142\u00f3w tzw. prasy gadzinowej. Przez poj\u0119cie prasy gadzinowej rozumiemy niemieckie gazety drukowane [\u2026]<\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1194,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[109,110,111,20],"class_list":["post-1192","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","tag-boze-narodzenie","tag-generalne-gubernatorstwo","tag-ilustrowany-kurier-polski","tag-prasa-gadzinowa"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1192","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1192"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1192\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1218,"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1192\/revisions\/1218"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1194"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1192"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1192"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1192"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}