{"id":117,"date":"2016-03-31T17:01:33","date_gmt":"2016-03-31T15:01:33","guid":{"rendered":"http:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/?p=117"},"modified":"2021-11-24T14:28:03","modified_gmt":"2021-11-24T13:28:03","slug":"alianckie-naloty-na-poznan-nr-2-2016","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/2016\/03\/31\/alianckie-naloty-na-poznan-nr-2-2016\/","title":{"rendered":"Alianckie naloty na Pozna\u0144"},"content":{"rendered":"

W okresie okupacji niemieckiej Pozna\u0144 by\u0142 celem trzech nalot\u00f3w lotnictwa alianckiego. Pierwszy z nich nast\u0105pi\u0142 w nocy z 8 na 9 maja 1941 roku. Drugi mia\u0142 miejsce 9 kwietnia 1944 roku, a trzeci – 29 maja 1944 roku. Pierwszy nalot brytyjski na Pozna\u0144 by\u0142 prawdopodobnie zupe\u0142nie przypadkowy. W nocy z 8 na 9 maja 1941 roku kr\u00f3tko po godzinie 2.00 brytyjski bombowiec zrzuci\u0142 na miasto bomb\u0119, kt\u00f3ra zburzy\u0142a kilka budynk\u00f3w przy ul. \u015aniadeckich \u2013 Restauracj\u0119 Centraln\u0105 PWK oraz cztery kamienice. Poza tym powa\u017cnie uszkodzi\u0142a s\u0105siaduj\u0105ce zabudowania.<\/strong><\/p>\n

\"Fot.<\/a>

Fot. 1<\/strong>. Zniszczone kamienice przy ul. \u015aniadeckich.\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0<\/p><\/div>\n

\"Fot.<\/a>

Fot. 2<\/strong>. Zniszczone zabudowania Restauracji Centralnej PWK.\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0<\/p><\/div>\n

Nalot ca\u0142kowicie zaskoczy\u0142 niemieck\u0105 obron\u0119 przeciwlotnicz\u0105. Niemcy byli przekonani, \u017ce maj\u0105 do czynienia z niemieckim samolotem patroluj\u0105cym i nie podj\u0119li \u017cadnego kontrataku. P\u00f3\u017aniej w\u0142adze niemieckie bagatelizowa\u0142y nalot; prasa wychodz\u0105ca w Kraju Warty nie wspomnia\u0142a o nim w og\u00f3le. Taka postawa wzmog\u0142a tylko niepok\u00f3j ludno\u015bci cywilnej.<\/p>\n

Pod gruzami zgin\u0119\u0142o co najmniej 20 os\u00f3b. Kilkana\u015bcie os\u00f3b dozna\u0142o ci\u0119\u017ckiego uszkodzenia cia\u0142a. Zdecydowan\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 ofiar stanowili Niemcy (17 os\u00f3b). By\u0142o to spowodowane tym, \u017ce z wielu mieszka\u0144 przy ulicy \u015aniadeckich ju\u017c w 1939 r. wysiedlono Polak\u00f3w, a ich miejsca zaj\u0119li niemieccy przesiedle\u0144cy. Ulic\u0119 \u015aniadeckich zamieszkiwali od pocz\u0105tku okupacji niemieccy urz\u0119dnicy zatrudnieni na poczcie, na kolei oraz w zak\u0142adach zbrojeniowych. Policja niemiecka szacowa\u0142a liczb\u0119 mieszka\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rzy pozostali bez dachu nad g\u0142ow\u0105, nawet na ok. tysi\u0105c os\u00f3b. Wydaje si\u0119 to jednak liczb\u0105 zawy\u017con\u0105.<\/p>\n

Za akcj\u0119 ratunkow\u0105 i przywr\u00f3cenie porz\u0105dku odpowiedzialne by\u0142y oddzia\u0142y niemieckiej policji porz\u0105dkowej1. Do odgruzowywania \u015bci\u0105gni\u0119to 130 je\u0144c\u00f3w wojennych oraz 150 wi\u0119\u017ani\u00f3w pochodzenia \u017cydowskiego. Prace ci\u0105gn\u0119\u0142y si\u0119 przez ok. trzy tygodnie.<\/p>\n

\"Fot.<\/a>

Fot. 3.<\/strong> Porz\u0105dkowanie terenu przez je\u0144c\u00f3w wojennych.\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0<\/p><\/div>\n

Niejasne pozostaj\u0105 okoliczno\u015bci, w kt\u00f3rych aliancki samolot znalaz\u0142 si\u0119 nad Poznaniem. Wiadomo, \u017ce brytyjska maszyna \u201eHalifax\u201d nale\u017ca\u0142a do eskadry 317 bombowc\u00f3w dokonuj\u0105cych powietrznego ataku na Hamburg, Brem\u0119 oraz Frankfurt nad Odr\u0105. Najprawdopodobniej w czasie tej operacji jeden z samolot\u00f3w oderwa\u0142 si\u0119 od pozosta\u0142ych i dotar\u0142 nad stolic\u0119 Kraju Warty. Pilot, s\u0105dz\u0105c, \u017ce znajduje si\u0119 nad miastem w Rzeszy, zrzuci\u0142 bomb\u0119.<\/p>\n

W przeciwie\u0144stwie do przypadkowego nalotu z 1941 roku, przeprowadzone trzy lata p\u00f3\u017aniej dwukrotne bombardowanie miasta by\u0142o zaplanowan\u0105 akcj\u0105 lotnictwa alianckiego. Od roku 1943 lotnictwo Wielkiej Brytanii i Stan\u00f3w Zjednoczonych prowadzi\u0142o systematyczne naloty na terytorium Niemiec. Przedmiotem atak\u00f3w by\u0142y przede wszystkim lotniska, infrastruktura kolejowa oraz fabryki zbrojeniowe. Pozna\u0144 sta\u0142 si\u0119 celem alianckiej ofensywy powietrznej, poniewa\u017c by\u0142 du\u017cym w\u0119z\u0142em komunikacyjnym z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 przerzutu wojska ze wschodu na zach\u00f3d. Poza tym w mie\u015bcie zlokalizowana by\u0142a wa\u017cna cz\u0119\u015b\u0107 produkcji samolot\u00f3w typu \u201eFocke \u2013 Wulf\u201d oraz fabryka broni i amunicji (\u201eDeutsche Waffen- und Munitionsfabriken\u201d, DWM).<\/p>\n

Nalot z 9 kwietnia 1944 roku mia\u0142 miejsce w pierwszy dzie\u0144 \u015awi\u0105t Wielkanocnych. We wczesnych godzinach popo\u0142udniowych 33 ameryka\u0144skie samoloty typu B \u2013 17 nazywane \u201elataj\u0105cymi fortecami\u201d zrzuci\u0142y na miasto kilkadziesi\u0105t bomb burz\u0105cych i zapalaj\u0105cych. G\u0142\u00f3wnym celem bombardowa\u0144 by\u0142y zak\u0142ady zbrojeniowe \u201eFocke – Wulf\u201d mieszcz\u0105ce si\u0119 na terenie Targ\u00f3w Pozna\u0144skich, fabryka broni i amunicji zlokalizowana w Zak\u0142adach Cegielskiego na D\u0119bcu oraz dworzec kolejowy.<\/p>\n

Najwi\u0119cej szk\u00f3d wyrz\u0105dzi\u0142y bomby zrzucone na dworzec kolejowy. Zniszczony zosta\u0142 budynek Dworca G\u0142\u00f3wnego, barak s\u0142u\u017c\u0105cy za prowizoryczn\u0105 poczekalni\u0119 dla Polak\u00f3w oraz perony i tory. Jedna z bomb trafi\u0142a r\u00f3wnie\u017c w poci\u0105g z urlopowanymi \u017co\u0142nierzami niemieckimi, kt\u00f3ry zatrzyma\u0142 si\u0119 na pozna\u0144skim dworcu. W poci\u0105gu zgin\u0119\u0142o prawdopodobnie ok. 150 \u017co\u0142nierzy niemieckich. Na terenie Targ\u00f3w Pozna\u0144skich zniszczono z kolei cz\u0119\u015b\u0107 warsztat\u00f3w fabryki \u201eFocke \u2013 Wulf\u201d oraz Wie\u017c\u0119 G\u00f3rno\u015bl\u0105sk\u0105. Cz\u0119\u015bciowych zniszcze\u0144 dozna\u0142y te\u017c s\u0105siednie budynki przy ul. Bukowskiej, w tym przede wszystkim gmach Collegium Chemicum i hotelu \u201ePolonia\u201d, w kt\u00f3rym mie\u015bci\u0142 si\u0119 oddzia\u0142 niemieckiego szpitala wojskowego. W przypadku zak\u0142ad\u00f3w \u201eDeutsche Waffen- und Munitionsfabriken\u201d zburzonych zosta\u0142o kilka hal produkcyjnych oraz magazyn\u00f3w. Jednak bombardowania obj\u0119\u0142y tylko cz\u0119\u015b\u0107 obiekt\u00f3w fabrycznych i nie spowodowa\u0142y wi\u0119kszych ogranicze\u0144 w produkcji. W s\u0105siedztwie fabryki sp\u0142on\u0119\u0142o natomiast kilka zak\u0142ad\u00f3w (m.in. Fabryka Mebli \u201eNowakowski i Synowie\u201d oraz Fabryka Cukierk\u00f3w Mareckiego). Poza tym zawali\u0142y si\u0119 pobliskie bloki mieszkalne przy ul. Traugutta, Pr\u0105dzy\u0144skiego, Pami\u0105tkowej, Rolnej i Partyzanckiej. Jeszcze powa\u017cniejsze straty poczyni\u0142y bomby, kt\u00f3re spad\u0142y na budynki mieszkalne przy placu Wielkopolskim oraz Alejach Marcinkowskiego i Je\u017cycach.<\/p>\n

Niemiecka obrona przeciwlotnicza nie podj\u0119\u0142a praktycznie \u017cadnego kontrataku. Nalot zaskoczy\u0142 r\u00f3wnie\u017c ca\u0142kowicie ludno\u015b\u0107 cywiln\u0105. Cz\u0119ste alarmy ostrzegawcze, kt\u00f3re og\u0142aszano wcze\u015bniej, wyrobi\u0142y w mieszka\u0144cach miasta przekonanie o bezcelowo\u015bci chronienia si\u0119 przed nalotem. W sumie w ataku ameryka\u0144skiego lotnictwa zgin\u0119\u0142y 82 osoby, w tym 47 Polak\u00f3w i 35 Niemc\u00f3w. Najwi\u0119cej ludzi zgin\u0119\u0142o na dworcu kolejowym oraz w zabudowaniach przy Pl. Wielkopolskim.<\/p>\n

Ze wzgl\u0119du na du\u017ce straty poniesione przez ludno\u015b\u0107 cywiln\u0105 Polacy przej\u0119li nalot z mieszanymi uczuciami. Najwi\u0119ksze w\u0105tpliwo\u015bci wzbudzi\u0142o przede wszystkim zburzenie budynk\u00f3w mieszkalnych w \u015ar\u00f3dmie\u015bciu. Pojawi\u0142y si\u0119 jednak r\u00f3wnie\u017c bardziej optymistyczne g\u0142osy. Nalot doda\u0142 bowiem Polakom wiary w szybkie zako\u0144czenie wojny. Z kolei w\u015br\u00f3d Niemc\u00f3w wywo\u0142a\u0142 on niema\u0142e przera\u017cenie i przygn\u0119bienie.<\/p>\n

W\u0142adze niemieckie, licz\u0105c na zdobycie przychylno\u015bci Polak\u00f3w, zezwoli\u0142y na zorganizowanie polskich uroczysto\u015bci pogrzebowych na cmentarzu przy ul. G\u0142\u00f3wnej. Pogrzeb polskich ofiar nalotu odby\u0142 si\u0119 13 kwietnia 1944 roku. Informacj\u0119 o nim zamieszczono w oficjalnym dzienniku Kraju Warty \u2013 \u201eOstdeutscher Beobachter\u201d. Uroczysto\u015bciom pogrzebowym przewodniczy\u0142 biskup Walenty Dymek, kt\u00f3remu zezwolono na opuszczenie miejsca internowania. Wydano te\u017c zgod\u0119 na publiczne wyst\u0105pienie w j\u0119zyku polskim. Zaznaczy\u0107 nale\u017cy, \u017ce by\u0142o to pierwsze (i jedyne) od wybuchu wojny publiczne zgromadzenie Polak\u00f3w, kt\u00f3re odby\u0142o si\u0119 za przyzwoleniem w\u0142adz niemieckich.<\/p>\n

\"Fot.<\/a>

Fot. 4.<\/strong> Pogrzeb Polak\u00f3w \u2013 ofiar nalotu alianckiego z udzia\u0142em bp W. Dymka.\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0<\/p><\/div>\n

Dotkliwszy w skutkach dla niemieckiego przemys\u0142u wojennego okaza\u0142 si\u0119 nalot bombowy z 29 maja 1944 roku, w drugi dzie\u0144 Zielonych \u015awi\u0105t. Nad Pozna\u0144 nadlecia\u0142o r\u00f3wnie\u017c kilkadziesi\u0105t samolot\u00f3w ameryka\u0144skich. Nalot trwa\u0142 25 minut. G\u0142\u00f3wnym celem aliant\u00f3w by\u0142y hale produkcyjne i monta\u017cowe oraz lotnisko wojskowe firmy \u201eFocke \u2013 Wulf\u201d w Krzesinach. Maszyny alianckie natrafi\u0142y tym razem na silny i celny ogie\u0144 artylerii przeciwlotniczej. Jeden bombowiec zosta\u0142 zestrzelony, dwa zosta\u0142y trafione.
\nZrzuty bomb by\u0142y do\u015b\u0107 precyzyjne. Bomby zniszczy\u0142y ponad 80% zabudowa\u0144 i infrastruktury zak\u0142ad\u00f3w \u201eFocke \u2013 Wulf\u201d. Ponownie zburzono tak\u017ce zabudowania firmy na terenie Targ\u00f3w Pozna\u0144skich. Szkody by\u0142y na tyle powa\u017cne, \u017ce wstrzyma\u0142y one dzia\u0142alno\u015b\u0107 fabryki na trzy miesi\u0105ce. W\u00f3wczas te\u017c Niemcy zdecydowali o translokacji cz\u0119\u015bci produkcji. Niekt\u00f3re obiekty przeniesiono do fort\u00f3w oraz do podpozna\u0144skich las\u00f3w.<\/p>\n

Mieczys\u0142aw Skibicki, jeden z pracownik\u00f3w przymusowych w zak\u0142adach \u201eFocke – Wulfa\u201d tak wspomina\u0142 po wojnie bombardowanie:<\/p>\n

W Zielone \u015awi\u0105tki 44 r. mieli\u015bmy nalot ameryka\u0144ski na Krzesiny. Fabryka zosta\u0142a zniszczona. Na twarzach naszych malowa\u0142 si\u0119 tylko u\u015bmiech, \u017ce ju\u017c nied\u0142ugo. Przeniesiony zosta\u0142em do fabryk w G\u0105dkach, kt\u00f3re by\u0142y w lasach.<\/p><\/blockquote>\n

Bomby spad\u0142y r\u00f3wnie\u017c na oddzia\u0142 fabryki \u201eTelefunken\u201d, producenta aparatury radiowej i sprz\u0119tu elektrotechnicznego, kt\u00f3ry mie\u015bci\u0142 si\u0119 w budynku Szko\u0142y Handlowej przy ul. \u015aniadeckich. W nast\u0119pie zniszczenia budynku szko\u0142y fabryk\u0119 przeniesiono pod koniec maja 1944 do Fortu VII, kt\u00f3ry wcze\u015bniej s\u0142u\u017cy\u0142 za ob\u00f3z koncentracyjny i wi\u0119zienie.<\/p>\n

Zburzeniu uleg\u0142o te\u017c wiele budynk\u00f3w mieszkalnych oraz gmach\u00f3w publicznych. Bombardowaniem dotkni\u0119te zosta\u0142y m.in. Collegium Minus, w kt\u00f3rym sp\u0142on\u0119\u0142a ca\u0142a kopu\u0142a i sale wyk\u0142adowe, budynki mieszkalne na \u0141azarzu i G\u00f3rczynie oraz ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Micha\u0142a przy ul. Stolarskiej, w kt\u00f3rym mie\u015bci\u0142a si\u0119 sk\u0142adnica zrabowanych ksi\u0105\u017cek polskich. Zniszczono r\u00f3wnie\u017c wiele budynk\u00f3w na Wildzie (m.in. ul. G\u00f3rna Wilda, Kolejowa, Popli\u0144skich Przemys\u0142owa, R\u00f3\u017cana, Wierzbi\u0119cice). Mimo jednak intensywno\u015bci i skuteczno\u015bci nalotu, straty w ludziach by\u0142y mniejsze ni\u017c w poprzednim bombardowaniu. Ludno\u015b\u0107 cywilna nie zignorowa\u0142a bowiem \u2013 tak jak to mia\u0142a miejsce w przypadku kwietniowego nalotu \u2013 alarmu bombowego. W sumie zgin\u0119\u0142o 41 os\u00f3b (25 Polak\u00f3w i 16 Niemc\u00f3w).<\/p>\n

Poza bombami samoloty zrzuci\u0142y na Pozna\u0144 tysi\u0105ce pism ulotnych skierowanych do ludno\u015bci polskiej. Najwi\u0119cej ulotek znaleziono w zachodnich peryferiach miasta (D\u0119biec, D\u0119bina). W\u0142adze niemieckie og\u0142osi\u0142y zakaz czytania i zbierania ulotek, gro\u017c\u0105c nawet kar\u0105 \u015bmierci. Polacy zignorowali jednak te obostrzenie.
\nJedna z tych ulotek zrzuconych przez aliant\u00f3w znajduje si\u0119 obecnie w zasobie archiwalnym Instytutu Zachodniego. Dwustronna ulotka sporz\u0105dzona zosta\u0142a w j\u0119zyku polskim i by\u0142a skierowana bezpo\u015brednio do Polak\u00f3w.<\/p>\n

\"Fot.<\/a><\/p>\n

\"Fot.<\/a>

Fot. 5.<\/strong> Aliancka ulotka z 1944 roku.\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0<\/p><\/div>\n

Naloty alianckie osi\u0105gn\u0119\u0142y sw\u00f3j cel. Powa\u017cnie ucierpia\u0142y g\u0142\u00f3wne zak\u0142ady przemys\u0142u zbrojeniowego w Poznaniu: fabryka samolot\u00f3w \u201eFocke \u2013 Wulf\u201d w Krzesinach i jej filie, cz\u0119\u015b\u0107 zak\u0142ad\u00f3w zbrojeniowych \u201eDeutsche Waffen- und Munitionsfabriken\u201d oraz cz\u0119\u015b\u0107 wytw\u00f3rni sprz\u0119tu radiowego i elektrotechnicznego \u201eTelefunken\u201d. Sparali\u017cowano r\u00f3wnie\u017c pozna\u0144ski w\u0119ze\u0142 komunikacyjny. Straty spowodowane przez lotnictwo brytyjskie i ameryka\u0144skie uniemo\u017cliwia\u0142y w\u0142adzom niemieckim wykonywanie niekt\u00f3rych zda\u0144 zwi\u0105zanych z prowadzeniem wojny. Wymusi\u0142y na Niemcach przenoszenie i ukrywanie (np. w lasach i fortach) zak\u0142ad\u00f3w przemys\u0142owych.<\/p>\n

W nalotach zgin\u0119\u0142y co najmniej 143 osoby cywilne i 150 wojskowych. S\u0105 to jednak dane niepe\u0142ne i na pewno liczba ofiar by\u0142a wi\u0119ksza. Powa\u017cne by\u0142y tak\u017ce straty w substancji budowlanej miasta. Ca\u0142kowitemu lub cz\u0119\u015bciowemu zniszczeniu uleg\u0142o wiele budynk\u00f3w mieszkalnych oraz zabudowa\u0144 fabrycznych i gmach\u00f3w publicznych.
\nNie do przecenienia jest efekt psychologiczny atak\u00f3w alianckiego lotnictwa. Naloty doda\u0142y otuchy Polakom oraz wzmog\u0142y nastroje przygn\u0119bienia w\u015br\u00f3d Niemc\u00f3w.<\/p>\n

\n

\u201eZ Archiwum Instytutu Zachodniego” jest internetow\u0105 seri\u0105 wydawnicz\u0105 Instytutu Zachodniego. W jej ramach prezentowane s\u0105 dokumenty i materia\u0142y pochodz\u0105ce z bogatego zasobu Archiwum II Wojny \u015awiatowej IZ.<\/strong><\/p>\n

Pobierz jako pdf:<\/strong> <\/a>\u201eZ Archiwum Instytutu Zachodniego”, nr 2\/2016: \u201eAlianckie naloty na Pozna\u0144”<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W okresie okupacji niemieckiej Pozna\u0144 by\u0142 celem trzech nalot\u00f3w lotnictwa alianckiego. Pierwszy z nich nast\u0105pi\u0142 w nocy z 8 na 9 maja 1941 roku. Drugi mia\u0142 [\u2026]<\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":119,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[13,37,35,14,15],"class_list":["post-117","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","tag-alianci","tag-bp-w-dymek","tag-krzesiny","tag-naloty","tag-poznan"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/117","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=117"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/117\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1411,"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/117\/revisions\/1411"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/media\/119"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=117"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=117"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=117"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}