{"id":1021,"date":"2020-08-10T13:43:13","date_gmt":"2020-08-10T11:43:13","guid":{"rendered":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/?p=1021"},"modified":"2020-08-21T15:33:07","modified_gmt":"2020-08-21T13:33:07","slug":"urlop-w-zakopanem-nr-24-2020","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/2020\/08\/10\/urlop-w-zakopanem-nr-24-2020\/","title":{"rendered":"Urlop w Zakopanem. Z albumu SS-Manna"},"content":{"rendered":"

W zbiorach fotograficznych Archiwum II Wojny \u015awiatowej Instytutu Zachodniego znajduje si\u0119 niewielki obj\u0119to\u015bciowo album zatytu\u0142owany:<\/p>\n

\u201eZakopane. Sonderurlaub 15.-31.Mai 1941\u201d.<\/p>\n

Album liczy 16 dwustronnych, tekturowych kart w rozmiarze A5, kt\u00f3re by\u0142y pierwotnie zszyte sznurkiem. Na karty naklejono 61 fotografii; z kt\u00f3rych do dzi\u015b zachowa\u0142o si\u0119 55. Ka\u017cda karta rozdzielona by\u0142a przek\u0142adk\u0105 pergaminow\u0105. Autor albumu umieszcza\u0142 po dwie fotografie na jednej stronie i opatrywa\u0142 prawie ka\u017cd\u0105 z nich kr\u00f3tkim komentarzem.<\/p>\n

\"\"Fot. 1.<\/strong> Karta tytu\u0142owa albumu z brakuj\u0105cymi fotografiami. <\/strong><\/p>\n

\"\"<\/strong>Fot. 2.W\u0142a\u015bciciel albumu. <\/strong><\/p>\n

W\u0142a\u015bciciel albumu, a zapewne r\u00f3wnie\u017c autor wi\u0119kszo\u015bci zdj\u0119\u0107, jest nieznany. Z lakonicznych opis\u00f3w pod zdj\u0119ciami mo\u017cna wnioskowa\u0107, i\u017c by\u0142 on cz\u0142onkiem Waffen-SS<\/em>, kt\u00f3ry wraz z grup\u0105 koleg\u00f3w przyjecha\u0142 w drugiej po\u0142owie maja 1941 r. na dwutygodniowy \u201enadzwyczajny\u201d urlop do Zakopanego. Jeden z fotografowanych m\u0119\u017cczyzn jest trzykrotnie podpisany jako \u201eSS Strm. Grasser\u201d (zapewne SS<\/em>-Sturmann; w oddzia\u0142ach Waffen-SS<\/em> starszy szeregowy); reszta pozostaje anonimowa. Album przeznaczony by\u0142 prawdopodobnie dla rodziny lub innej bliskiej osoby w\u0142a\u015bciciela woluminu.<\/p>\n

Wi\u0119ksza cz\u0119\u015b\u0107 fotografii przedstawia w\u0119dr\u00f3wki grupy m\u0142odych m\u0119\u017cczyzn w Tatrach, w tym m.in. wspinaczk\u0119 na Giewont oraz Kasprowy Wierch. Na zdj\u0119ciach uwiecznieni zostali przede wszystkim cz\u0142onkowie wypraw oraz g\u00f3rskie krajobrazy.<\/p>\n

\"\"Fot. 3. G\u00f3ry.<\/strong><\/p>\n

Na g\u00f3rnym zdj\u0119ciu widok na Czerwone Wierchy z dopiskiem: \u201eGrani\u0105 biegnie granica: po lewej stronie S\u0142owacja\u201d. <\/em>Na dolnym zdj\u0119ciu obserwatorium astronomiczne na Kasprowym Wierchu.<\/em><\/p>\n

\"\"Fot. 4. Cz\u0142onkowie wypraw.<\/strong><\/p>\n

G\u00f3rne zdj\u0119cie: \u201eCzw\u00f3rka sp\u00f3\u017anialskich, kt\u00f3rzy doszli p\u00f3\u017aniej. W tle Morskie Oko\u201d. Na dolnej fotografii w\u0142a\u015bciciel albumu. Komentarz: \u201eWysoko w g\u00f3rach. Wspania\u0142a okolica\u201d.<\/em><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"Fot. 5 i 6. Kolejka g\u00f3rska na Kasprowy Wierch.<\/strong><\/p>\n

Pozosta\u0142e fotografie dotycz\u0105 czasu wolnego w Zakopanem. Znajduj\u0105 si\u0119 tu m.in. zdj\u0119cia z zabaw zorganizowanych przez dziewcz\u0119ta zgrupowane w obozie BDM (Bund Deutscher M\u00e4del)<\/em>, zdj\u0119cia z osob\u0105 przebran\u0105 za nied\u017awiedzia oraz z wypoczynku na \u0142\u0105kach.<\/p>\n

\"\"Fot. 7. Czas wolny w Zakopanem.<\/strong><\/p>\n

Z lewej: \u201eMa\u0142a przechadzka\u201d. Z prawej: \u201eWypoczywaj\u0105c s\u0142u\u017cbowo!!!\u201d.<\/em><\/p>\n

\"\"Fot. 8. Czas wolny w Zakopanem.<\/strong><\/p>\n

Wiecz\u00f3r po\u017cegnalny z dziewcz\u0119tami z obozu BDM.<\/em><\/p>\n

Zar\u00f3wno fotografie, jak i znajduj\u0105ce si\u0119 przy nich komentarze, cz\u0119sto w do\u015b\u0107 swobodnym, \u017cartobliwym, wr\u0119cz frywolnym tonie, podkre\u015blaj\u0105 nastr\u00f3j zabawy i beztroski, kt\u00f3ry towarzyszy\u0142 m\u0142odym SS-Mannom. Kontrastuje to z faktem, i\u017c \u2013 jak mo\u017cna si\u0119 domy\u015bla\u0107 \u2013 trzy tygodnie po sko\u0144czonym urlopie m\u0119\u017cczy\u017ani ci brali udzia\u0142 w ataku na Zwi\u0105zek Radziecki (22 czerwca 1941 r.). \u201eNadzwyczajny\u201d urlop w Tatrach mia\u0142 by\u0107 przypuszczalnie czasem wypoczynku przed podj\u0119ciem nowych zada\u0144.<\/p>\n

Album nale\u017cy traktowa\u0107 w kategoriach pewnej ciekawostki. Brak podstawowych informacji o osobach wyst\u0119puj\u0105cych na zdj\u0119ciach oraz oddziale, kt\u00f3rego by\u0142y one cz\u0142onkami, uniemo\u017cliwia praktycznie ich identyfikacj\u0119. Jest on pewnym drobnym przyczynkiem do historii Waffen-SS<\/em> oraz dziej\u00f3w Zakopanego podczas okupacji niemieckiej.<\/p>\n

Album przechowywany jest pod sygnatur\u0105 IZ Dok. IV-164. Nie wiadomo, jak trafi\u0142 do zbior\u00f3w Instytutu Zachodniego.<\/p>\n

\n

\u201eZ Archiwum Instytutu Zachodniego\u201d jest internetow\u0105 seri\u0105 wydawnicz\u0105 Instytutu Zachodniego. W jej ramach prezentowane s\u0105 dokumenty i materia\u0142y pochodz\u0105ce z bogatego zasobu Archiwum II Wojny \u015awiatowej IZ.<\/strong><\/p>\n

Pobierz jako .pdf:  <\/strong>„Z Archiwum Instytutu Zachodniego”, nr 24\/2020: „Urlop w Zakopanem. Z albumu SS-Manna”<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W zbiorach fotograficznych Archiwum II Wojny \u015awiatowej Instytutu Zachodniego znajduje si\u0119 niewielki obj\u0119to\u015bciowo album zatytu\u0142owany: \u201eZakopane. Sonderurlaub 15.-31.Mai 1941\u201d. Album liczy 16 dwustronnych, tekturowych kart w [\u2026]<\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1028,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[74,97,98],"class_list":["post-1021","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","tag-album-zolnierza","tag-ss-mann","tag-zakopane"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1021","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1021"}],"version-history":[{"count":30,"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1021\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1106,"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1021\/revisions\/1106"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1028"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1021"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1021"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iz.poznan.pl\/archiwum\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1021"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}