“Obserwatorium Kultury”. Obecnie jest samodzielnym wydawnictwem Instytutu Zachodniego, w którym publikują pracownicy naukowi, ale również regionaliści, samorządowcy itp. Celem pisma jest opracowywanie tematów związanych ze społecznościami i dziedzictwem kulturowym Ziem Zachodnich i Północnych, obszaru na którym kształtowanie się małych ojczyzn przebiegało w warunkach odrębnych niż na pozostałym terytorium Polski.

Słownik języka polskiego podaje, że siedlisko to dosłownie „miejsce, teren czyjegoś zamieszkania, stałego przebywania; mieszkanie, dom, siedziba, sadyba ; gniazdo”, a przenośnie „główny punkt czegoś, centrum, ośrodek, ognisko, skupisko, zbiorowisko”. A więc: miejsce kojarzone z zadomowieniem i zakorzenieniem oraz zbiorowością cechującą się rozbudowaną więzią społeczną (wspólnotą), innymi słowy – z małą ojczyzną. Stanowi ono bowiem miejsce dobrze nam znane, bezpieczne i emocjonalnie bliskie, w którym wyrastamy i zachowujemy na stałe w pamięci, identyfikując się z nim do końca życia – swoiste centrum, z którego perspektywy odbieramy świat zewnętrzny. [...] Wszystko wskazuje na to, że tożsamość lokalną określa tutaj kilka odrębnych nurtów tradycji (czyli pielęgnowanego dziedzictwa kulturowego) o bardzo odległej i zróżnicowanej genealogii. Pierwszy z nich wywodzi się z miejsca pochodzenia ludności napływowej, drugi wyrasta z przyswajanych dziejów miejsca obecnego zamieszkania, trzeci zaś nawiązuje do przeżyć migrantów budujących nowe życie na Ziemiach Zachodnich i Północnych. I tym właśnie sprawom chcielibyśmy poświęcić zeszyty „Siedliska”.
fragment wstępu do numeru 1

Redakcja:
Zbigniew Mazur
Marcin Tujdowski
Wydawca:
Instytut Zachodni
Mostowa 27
61-854 Poznań
Kontakt z redakcją:
tujdowski@iz.poznan.pl
tel. (0 61) 852 76 91 wew. 202

Uwaga! Aby pobrać dany numer w formie pliku pdf proszę kliknąć w miniaturę okładki. Artykuły są własnością redakcji, wszelkie przedruki dozwolone za podaniem źródła. Materiał ikonograficzny zawarty w Siedlisku, o ile nie zaznaczono inaczej, jest własnością autorów, instytucji lub innych osób trzecich i może być reprodukowany wyłącznie za ich zgodą.

Numer 1 Andrzej Sakson, Społeczności postmigracyjne Janusz Jasiński, Bismarck i inne przypadki. Droga na manowce Marcin Tujdowski, Nowe treści symboliczne na pomnikach Mirosław Pecuch, Monika Wilk, Krzyże i kapliczki przydrożne w okolicach Gorzowa Wielkopolskiego Maria Żuk – Piotrowska, Przywrócony żyjącym – losy zespołu pałacowo – parkowego i folwarku w Mierzęcinie Rafał Źytyniec, Od „skandalu” do „większego Prania”. O Muzeum Michała Kajki w Ogródku Zbigniew Mazur, Muzea a tożsamośc lokalna na Środkowym Nadodrzu Stanisław Kowalski, Uwaga na błędy!

Numer 2 ks. dr Sławomi H. Zaręba, Religijny wizerunek mieszkańców północno – zachodniej Polski Stanisław Kowalski, Zabytki słuszne i niesłuszne. Ze wspomnień konserwatora Marcin Tujdowski, Łużyckie nazwy miejscowe w zachodniej Polsce Zbigniew Mazur, O degermanizacji Dolnego Śląska (1948) Stefan Dyroff, Kamienna alejka w Nietoperku koło Międzyrzecza A. Olejniczak, A. Bober, Zb. Mazur, Michaił Iłłarionowicz Kutuzow w Bolesławcu

Numer 3 Marcin Tujdowski, Piastowie kontratakują... Dariusz A. Rymar, Koniec „niesłusznego zabytku” w Gorzowie Zbigniew Mazur, Igraszki z poniemieckim dziedzictwem Marek Nowacki, Eberhard Hilscher – honorowy obywatel Świebodzina Janusz Jasiński, Generał z Olsztyna usiłuje wybielić Wehrmacht Dawid Gonciarz, Kresowaicy w Słupsku Jan Muszyński, Z pamiętnika mojej mamy Wacław Nycz, W sprawie Nietoperka. List do „Siedliska”

Numer 4 Bogusław Rogalski, Niemieckie roszczenia na Warmii i Mazurach Marcin Tujdowski, Krajobraz po bazach Zbigniew Mazur, Ku czci armii sowieckiej Rafał Żytyniec, Pomniki polityczne „czerwonego Berlina” Stanisław Kowalski, Odbudowa gotyckiego kościoła w Żarach Mirosław Pecuch, Monika Wilk, Cerkwie na Ziemiach Zachodnich i Północnych Paweł Banaś, Jerzy Mańkowski i jego pocztówki Janusz Jasiński, Wokół książki Ulricha Foxa Jan Muszyński, Bez Niego bylibyśmy bardziej samotni (szkic o Klemie Felchnerowskim)

Numer 5 Cezary Trosiak, O tożsamości regionalnej na Ziemiach Zachodnich i Północnych Paweł Banaś, Instytutu Zachodniego "pocztówki artystyczne" Jerzy Sikorski, Wspólne dziedzictwo Janusz Jasiński, Andrzej Kopiczko, W obronie wypieranej tradycji rodzimej Jan Chłosta, Prawda o plebiscytach na Warmii, Mazurach i Powiślu Izabela Lewandowska, Tajemnicza figura z Pajtuńskiego Młyna Marceli Tureczek, Leśny pomnik w Brójcach Zbigniew Mazur, "Pomniki wojowników" na Ziemiach Zachodnich i Północnych Marcin Tujdowski, Ostrożnie z historią Aleksandara Trzcielińska-Polus, W Bundestagu o pomnikach na Opolszczyźnie Andrzej Sakson, Zamek w Królewcu.

Numer 6 Janusz Jasiński, O dawnej i współczesnej tradycji napoleońskiej na Warmii i Mazurach Marceli Tureczek, O Cesarzu Francuzów w Międzyrzeczu – dawniej i dziś Hieronim Kroczyński, Groby z czasów napoleońskich w Kołobrzegu Aleksandra Paradowska, Pałac rodziny Finkensteinów w Kamieńcu Suskim Izabela Lewandowska, Trakt biskupi na Warmię Anitta Maksymowicz, W ojczyźnie przodków Andrzej Sakson, Upamiętnianie I wojny światowej na Warmii i Mazurach Zbigniew Mazur, O niemieckich upamiętnieniach przesiedleń Marcin Tujdowski, Przeszłość jak "Bumerang".