“Obserwatorium Kultury”. Obecnie jest samodzielnym wydawnictwem Instytutu Zachodniego, w którym publikują pracownicy naukowi, ale również regionaliści, samorządowcy itp. Celem pisma jest opracowywanie tematów związanych ze społecznościami i dziedzictwem kulturowym Ziem Zachodnich i Północnych, obszaru na którym kształtowanie się małych ojczyzn przebiegało w warunkach odrębnych niż na pozostałym terytorium Polski.

Słownik języka polskiego podaje, że siedlisko to dosłownie „miejsce, teren czyjegoś zamieszkania, stałego przebywania; mieszkanie, dom, siedziba, sadyba ; gniazdo”, a przenośnie „główny punkt czegoś, centrum, ośrodek, ognisko, skupisko, zbiorowisko”. A więc: miejsce kojarzone z zadomowieniem i zakorzenieniem oraz zbiorowością cechującą się rozbudowaną więzią społeczną (wspólnotą), innymi słowy – z małą ojczyzną. Stanowi ono bowiem miejsce dobrze nam znane, bezpieczne i emocjonalnie bliskie, w którym wyrastamy i zachowujemy na stałe w pamięci, identyfikując się z nim do końca życia – swoiste centrum, z którego perspektywy odbieramy świat zewnętrzny. [...] Wszystko wskazuje na to, że tożsamość lokalną określa tutaj kilka odrębnych nurtów tradycji (czyli pielęgnowanego dziedzictwa kulturowego) o bardzo odległej i zróżnicowanej genealogii. Pierwszy z nich wywodzi się z miejsca pochodzenia ludności napływowej, drugi wyrasta z przyswajanych dziejów miejsca obecnego zamieszkania, trzeci zaś nawiązuje do przeżyć migrantów budujących nowe życie na Ziemiach Zachodnich i Północnych. I tym właśnie sprawom chcielibyśmy poświęcić zeszyty „Siedliska”.
fragment wstępu do numeru 1

Redakcja:
Zbigniew Mazur
Marcin Tujdowski
Wydawca:
Instytut Zachodni
Mostowa 27
61-854 Poznań
Kontakt z redakcją:
tujdowski@iz.poznan.pl
tel. (0 61) 852 76 91 wew. 202

Uwaga! Aby pobrać dany numer w formie pliku pdf proszę kliknąć w miniaturę okładki. Artykuły są własnością redakcji, wszelkie przedruki dozwolone za podaniem źródła. Materiał ikonograficzny zawarty w Siedlisku, o ile nie zaznaczono inaczej, jest własnością autorów, instytucji lub innych osób trzecich i może być reprodukowany wyłącznie za ich zgodą.

Numer 1 Andrzej Sakson, Społeczności postmigracyjne Janusz Jasiński, Bismarck i inne przypadki. Droga na manowce Marcin Tujdowski, Nowe treści symboliczne na pomnikach Mirosław Pecuch, Monika Wilk, Krzyże i kapliczki przydrożne w okolicach Gorzowa Wielkopolskiego Maria Żuk – Piotrowska, Przywrócony żyjącym – losy zespołu pałacowo – parkowego i folwarku w Mierzęcinie Rafał Źytyniec, Od „skandalu” do „większego Prania”. O Muzeum Michała Kajki w Ogródku Zbigniew Mazur, Muzea a tożsamośc lokalna na Środkowym Nadodrzu Stanisław Kowalski, Uwaga na błędy!

Numer 2 ks. dr Sławomi H. Zaręba, Religijny wizerunek mieszkańców północno – zachodniej Polski Stanisław Kowalski, Zabytki słuszne i niesłuszne. Ze wspomnień konserwatora Marcin Tujdowski, Łużyckie nazwy miejscowe w zachodniej Polsce Zbigniew Mazur, O degermanizacji Dolnego Śląska (1948) Stefan Dyroff, Kamienna alejka w Nietoperku koło Międzyrzecza A. Olejniczak, A. Bober, Zb. Mazur, Michaił Iłłarionowicz Kutuzow w Bolesławcu

Numer 3 Marcin Tujdowski, Piastowie kontratakują... Dariusz A. Rymar, Koniec „niesłusznego zabytku” w Gorzowie Zbigniew Mazur, Igraszki z poniemieckim dziedzictwem Marek Nowacki, Eberhard Hilscher – honorowy obywatel Świebodzina Janusz Jasiński, Generał z Olsztyna usiłuje wybielić Wehrmacht Dawid Gonciarz, Kresowaicy w Słupsku Jan Muszyński, Z pamiętnika mojej mamy Wacław Nycz, W sprawie Nietoperka. List do „Siedliska”

Numer 4 Bogusław Rogalski, Niemieckie roszczenia na Warmii i Mazurach Marcin Tujdowski, Krajobraz po bazach Zbigniew Mazur, Ku czci armii sowieckiej Rafał Żytyniec, Pomniki polityczne „czerwonego Berlina” Stanisław Kowalski, Odbudowa gotyckiego kościoła w Żarach Mirosław Pecuch, Monika Wilk, Cerkwie na Ziemiach Zachodnich i Północnych Paweł Banaś, Jerzy Mańkowski i jego pocztówki Janusz Jasiński, Wokół książki Ulricha Foxa Jan Muszyński, Bez Niego bylibyśmy bardziej samotni (szkic o Klemie Felchnerowskim)

Numer 5 Cezary Trosiak, O tożsamości regionalnej na Ziemiach Zachodnich i Północnych Paweł Banaś, Instytutu Zachodniego "pocztówki artystyczne" Jerzy Sikorski, Wspólne dziedzictwo Janusz Jasiński, Andrzej Kopiczko, W obronie wypieranej tradycji rodzimej Jan Chłosta, Prawda o plebiscytach na Warmii, Mazurach i Powiślu Izabela Lewandowska, Tajemnicza figura z Pajtuńskiego Młyna Marceli Tureczek, Leśny pomnik w Brójcach Zbigniew Mazur, "Pomniki wojowników" na Ziemiach Zachodnich i Północnych Marcin Tujdowski, Ostrożnie z historią Aleksandara Trzcielińska-Polus, W Bundestagu o pomnikach na Opolszczyźnie Andrzej Sakson, Zamek w Królewcu.

Numer 6 Janusz Jasiński, O dawnej i współczesnej tradycji napoleońskiej na Warmii i Mazurach Marceli Tureczek, O Cesarzu Francuzów w Międzyrzeczu – dawniej i dziś Hieronim Kroczyński, Groby z czasów napoleońskich w Kołobrzegu Aleksandra Paradowska, Pałac rodziny Finkensteinów w Kamieńcu Suskim Izabela Lewandowska, Trakt biskupi na Warmię Anitta Maksymowicz, W ojczyźnie przodków Andrzej Sakson, Upamiętnianie I wojny światowej na Warmii i Mazurach Zbigniew Mazur, O niemieckich upamiętnieniach przesiedleń Marcin Tujdowski, Przeszłość jak "Bumerang".

Numer 7 Maria Wagińska-Marzec, Spotkanie z historią Angelika Godlewska, Bartłomiej Zglinicki, Polacy i Niemcy – na drodze ku wspólnej przyszłości Michał Senejko, Polska pod okupacją niemiecką Sławomira grzęda, (Wielko)Polska pod okupacją niemiecką Anna Wojnerowicz, „Czas to ludzie...” Joanna Rudzka, Polska pod okupacja niemiecka Simona Kociok, Wczoraj Niemcy, dziś Ślązacy, jutro Polacy? Agata Łysakowska, Heimat – moja mała ojczyzna Karol Stolarski, Miejsce ważne dla Niemców