Wraz z utworzeniem Instytutu Zachodniego w 1945 r. powstała biblioteka. Przez ponad 60 lat funkcjonowania gromadziła bogate zbiory specjalistyczne z zakresu niemcoznawstwa i problematyki integracji europejskiej, unikatowe zespoły archiwalne, jak również dokumentację prasową. Biblioteka Instytutu Zachodniego jest publicznie dostępna – z jej zasobów korzystają przede wszystkim studenci, pracownicy naukowi, stażyści, oraz dziennikarze. Oprócz działalności udostępniania zbiorów prowadzi również szeroko rozbudowaną informację naukową.
Podstawowy kierunek i zakres gromadzenia księgozbioru wyznaczony został przez problematykę badawczą Instytutu. Początkowo gromadzono zbiory dotyczące historii Niemiec (zwłaszcza od 1870 r.), stosunków polsko-niemieckich oraz niemiecko-słowiańskich. W pierwszym dziesięcioleciu powojennym, ze względu na szczególną aktualność problematyki dotyczącej przesunięcia granicy Polski na zachód, zebrano pokaźny zbiór z zakresu historii i kultury materialnej Ziem Zachodnich, w tym Śląska, Wielkopolski, Ziemi Lubuskiej, Pomorza, Warmii i Mazur. Na przełomie lat pięćdziesiątych i sześćdziesiątych nastąpiło wzbogacenie profilu księgozbioru o prace dotyczące integracji europejskiej, współczesnych stosunków międzynarodowych, w tym relacji Wschód-Zachód, zagadnień doktryn politycznych. W latach siedemdziesiątych zbiory biblioteki wzrosły do 70 tys. tomów.
Obecnie biblioteka Instytutu Zachodniego gromadzi publikacje, z zakresu najnowszej historii Niemiec, stosunków polsko-niemieckich, zjednoczenia Niemiec, przemian w Europie Środkowo-Wschodniej, integracji europejskiej i transatlantyckiej, spraw polskich na tle sytuacji międzynarodowej. Zbiory dotyczą zarówno politycznych, jak i prawnych, ekonomicznych oraz kulturalnych aspektów tych zagadnień. Biblioteka Instytutu jest jedną z nielicznych w Polsce, której udało się zebrać w okresie swego istnienia tak bogatą literaturę dotyczącą problematyki niemieckiej i międzynarodowej.
Księgozbiór Biblioteki Instytutu Zachodniego obejmuje ponad 110 tysięcy pozycji – książek, czasopism oraz zbiorów specjalnych. Zarówno wydawnictwa książkowe, jak i czasopisma były w znacznej większości opublikowane po wojnie, w 60% są to prace obcojęzyczne, głównie z niemieckiego obszaru językowego, ale też angielskie, francuskie oraz w językach słowiańskich. Szczególnie warte odnotowania są zbiory specjalne. W ich skład wchodzą m. in. pamiętniki pochodzące z trzech konkursów ogłoszonych przez Instytut Zachodni, a skierowanych do różnych grup mieszkańców Ziem Zachodnich i Północnych: w 1957 r. do osadników, w 1966 r. do mieszkańców, w 1970 r. do młodzieży. Zbiór ten liczy 1077 pozycji. Innym ciekawym zespołem w posiadaniu biblioteki jest archiwum fotograficzne Ziem Zachodnich i Północnych. Zawiera ono pozytywy i negatywy zdjęć – około 5500 sztuk wykonanych w końcu lat czterdziestych. Obecnie stanowią one żywą dokumentację powojennej rzeczywistości Ziem Odzyskanych.
