Zdjęcia

Zbiory fotografii z Ziem Zachodnich i Północnych Instytutu Zachodniego powstały przy okazji opracowania i wydania cyklu „Ziemie Staropolski” w latach 40. XX w. W ramach realizacji tego przedsięwzięcia zorganizowano szereg wypraw badawczych na tereny Dolnego Śląska, Pomorza Zachodniego, Ziemi Lubuskiej oraz Warmii i Mazur. Podczas każdej z wypraw badacze robili notatki, prowadzili wywiady. Ważnym elementem ekspedycji było gromadzenie dokumentacji fotograficznej. W jej wyniku zebrano zbiór zdjęć liczący ok. 5500 sztuk.   

Pierwsza wyprawa naukowa Instytutu Zachodniego wyruszyła z Poznania na Dolny Śląsk pod kierunkiem prof. Zdzisława Kaczmarczyka we wrześniu 1946 r. i trwała z przerwami do listopada tego roku. W ciągu siedmiu tygodni przejechano 5700 km i wykonano 1400 zdjęć fotograficznych

Materiały do opisu Pomorza Zachodniego zbierano podczas czterech osobnych wypraw – podczas pierwszej odbywającej się pod kierownictwem prof. Janusza Dresiewicza w kwietniu 1947 r. uczestniczyli historycy, ekonomista i literat reportażysta; w drugiej mającej miejsce w maju 1947 r. brali udział historycy sztuki, trzecia zorganizowana w kwietniu 1948 r. dotyczyła problemów geografii. Osobno zorganizowano także ekspedycję fotograficzną, która pozwoliła zebrać ok. 1000 zdjęć.

Kolejna wyprawa naukowa realizowana przez Instytut Zachodni w ramach przygotowania serii „Ziemie Staropolski” odbyła się w sierpniu i wrześniu 1947 r.  Interdyscyplinarny zespół badawczy pod kierownictwem prof. Zdzisława Kaczmarczyka w ciągu sześciu tygodni przejechał 4000 km. Zebrano w tym czasie 1200 zdjęć.

W 1949 r. zorganizowano dwie ostatnie wyprawy. Pierwsza z nich, działająca pod kierownictwem prof. Marii Kiełczewskiej-Zaleskiej i doc. Stanisławy Zajchowskiej, zbierała materiały na temat Warmii i Mazur. W ciągu miesiąca przebyła ona 4000 km i zebrała 1000 zdjęć. Druga natomiast, pod kierownictwem prof. Michała Szczanieckiego i prof. Zdzisława Kaczmarczyka, wyruszyła na tereny Górnego Śląska. Jej efektem było m.in. wykonanie ok. 900 fotografii.

Zdjęcia zgromadzone w Instytucie Zachodnim posiadają niezwykłą wartość. Dokumentują zabytki sztuki Ziem Zachodnich i Północnych, zniszczenia wojenne na tych terenach oraz w niektórych wypadkach także życie codzienne ich mieszkańców. Były one podstawą nie tylko do zilustrowania cyklu „Ziemie Staropolski”, ale służyły i nadal służą badaczom i instytucjom zainteresowanym problematyką ZZiP.

©2017 Instytut Zachodni

Zaloguj się używając swojego loginu i hasła

Nie pamiętasz hasła ?